Amerikan İlaç Dairesi (FDA) koroner kalp hastalığı riskinin önlenmesiiçin, günde en az 42 gram badem, fındık ya da ceviz tüketilmesiniöneriyor. Bademi inceleyecek olursak, neden kalbimize bu kadar yararlı?Biliyor musunuz? Fındık, ceviz, tatlı badem gibi kuruyemişlerin serumkolesterol seviyesini düşürdüğü ve dolayısıyla kalp krizi riskiniazalttığı artık hemen herkes tarafından bilinen bir gerçek. Bu bulguyudestekleyen bilimsel ölçekte klinik çalışmalar da yapılıyor. Bu nedenleAmerikan İlaç Dairesi (FDA) koroner kalp hastalığı riskinin önlenmesiiçin günde en az 42 gram badem, fındık ya da ceviz gibi yemişlerintüketilmesini öneriyor. Badem ve diğer bazı kuruyemişlerin taşıdığıtekli doymamış yağ asitleri nedeniyle ‘iyi yağ’ kaynağı olarak kabuledildiği ve bunların tüketilmesinin düşük-yoğunluklu lipoproteinkolesterol (LDL-C) derişimini yüzde 5-10 civarında düşürdüğügözleniyor. Ancak geriye dönük olarak yapılan anket çalışmaları LDL-Ckolesterolde sağlanan bu düşüşün koroner kalp hastalığı riskini yüzde30 kadar azalttığını ortaya koyuyor. Peki aradaki bu fark nereden ilerigeliyor?

İNSÜLİN DE KALBİ ETKİLİYOR

Koroner kalp hastalığı riskinin sadece kolesterol ve trigliseritdeğerlerine bağlı olmadığı, insülin derişiminin yükselmesi, insülindirencinin artması ve karbonhidrat toleransının bozulması gibietkenlerin de rol oynadığı biliniyor. Dolayısıyla bu tip kuruyemişlerinkarbonhidrat metabolizmasına yönelik olarak bu etkenler üzerindekidüzenleyici rolü bulunması halinde, bahsettiğimiz etki artışının izahımümkün olabilir.

Bu varsayımı desteklemek üzere yürütülen bir bilimsel klinik çalışmanınsonuçları geçenlerde yayımlandı. Çalışma, 48 ile 86 yaşları arasında 43sağlıklı hiperlipidemi (yüksek kolesterol ve/veya trigliseritli)hastası erkek ve menopoz döneminde kadın üzerinde bilimsel koşullarauygun olarak gerçekleştirildi.

Gönüllülere çalışma süresince düşük yağlı bir diyet uygulanmış veprogram dışında kuruyemiş tüketmemeleri konusunda uyarılmış. Üçkademeli bir diyet uygulanmış. (1) düşük yağlı, tam buğday kepeğiekmeği (150 gram), (2) her gün 70-75 gram civarında tatlı badem, (3)35-40 gram tatlı badem yanında yarım kepek ekmeği (75 gram).

DENEYLE KANITLANDI

Her bir kademe dört hafta sürdü-rülmüş ve kademe geçişleri arasında ikihafta geçiş dönemi uygulanmış. Deneyler süresince 15 günde bir kanörnekleri alınarak karbonhidrat metabolizmasına ait değerler (insülindirenci, serum glukoz ve insülin derişimleri) ve dört haftada biralınan idrar örnekleri (kreatinin ve C-peptit derişimleri) takipedilmiş. Deney sonucunda tatlı bademin, diyabetli olmayan ancak kankolesterol ve trigliserit değerleri yüksek olan kişilerde insülinsalgılanmasını azalttığı, dolayısıyla anlattığım varsayımın doğruluğuortaya konulmuş oluyor.

Esmer kılıfı iyi bir antioksidan kaynağı

TATLI badem, ceviz, fındık gibi yediğimiz yemişler bildiğiniz gibibitkinin tohumları ve tohumları çevreleyen esmer renkli kılıfınpolifenolik bileşikler bakımından zengin olduğunu ve dolayısıylaantioksidan etkiye sahip olduğunu bilmem biliyor musunuz? Bu nedenle,kalp krizi riskinin azaltılmasında antioksidan etkiye sahip bubileşenlerin de önemli katkısı söz konusu. Bademin kılıf kısmınınantioksidan kapasitesinin, antioksidan etkisi bilinen E vitaminindençok daha kuvvetli olduğu deneysel olarak da gösterilmiş. Yeniyayınlanan bir bilimsel çalışmada bu kılıfın antioksidan etkisinintohumun kavrulması ile kayba uğrayıp uğramadığı incelenmiş. Çalışmasonucunda tatlı bademin kavrulması ile antioksidan etkinin daha dakuvvetlendiği belirlenmiş.

Star