Spirulina
Spirulina, balık eti (% 15-20), soya fasülyesi (% 35), süt tozu (% 35),yer fıstığı (% 25), taze yumurta (% 12) veya tahıllar (% 8-14) gibidoğal besinlerin çok daha üzerinde, % 60-70 protein içeriğine sahiptir(Richmond, 2004).
Spirulina’nın içerdiği besleyici elementler, vitaminler ve minerallerdoğal olduklarından, sentetik yolla elde edilenlerden farklı olarakinsan vücudunda birikime neden olmaz ve atılır (Richmond, 2004).
Spirulina’ nın sahip olduğu yüksek proteine ek olarak, %20karbonhidrat, %5yağ, % 7 mineraller ve % 3-6 arasında su (nem)vardır.Bundan dolayı Spirulina, et veya süt ürünlerinden elde edilenproteinlerin tersine, düşük yağlı, düşük kalorili ve kolesterolsüz birprotein kaynağıdır (Richmond, 2004).
Spirulina’nın doğal ve zengin vitamin içeriği, insan besini olarak kullanılmasında diğer bir önemli nedenidir (Richmond, 2004).
Spirulina’nın vejeteryanlar için önemi, vitamin B12 bakımından yüksekdeğerde olmasından kaynaklanmaktadır (US-RDA’nın tavsiye ettiği dozun %533’ü). Spirulina vitamin B12 açısından dünyanın en zengin doğalkaynağıdır(Richmond, 2004).
Spirulina, kuru ağırlığının yaklaşık % 1’ini oluşturan GLA(Gamma-linolenic asit) bakımından zengin bir doğal kaynaktır.GLA,prostaglandin sentezi ve metabolizmasında gerekli olup PGE1, kanbasıncının ayarlanması, kolesterol sentezi, yangı ve hücre üremesininde içinde bulunduğu, vücut içindeki pek çok esansiyel görevlerde rolalır. GLA’nın, kalp rahatsızlığında ve kadınların regl dönemlerindekistresi azaltıcı özelliği vardır(Richmond, 1986).
Spirulinaeşekotu yağından 3 kat daha fazla GLA içermektedir. GLA düşük kankolestrolüne ve yüksek kan basıncının ayarlanmasına yardımcı olur(Henrikson, 1993).
Spirulina hücrelerinin sahip olduğu bu özellik, intestinalmalabsorpsiyon şikayeti olan veya zor sindirilebilen kompleksproteinlerden kaçınması gereken yaşlı kişiler için önemlidir (Richmond,2004).
Spirulina, yaraların iyileştirilmesinde rol oynar. Tedavidekremler, yumuşak preperatlar, solüsyonlar ve süspansiyonlar halindefarklı şekillerde uygulanabilir (Richmond, 2004).
Spirulina’da bulunan fikosiyaninin genel anlamda bağışıklık sisteminidesteklediğini ve çeşitli hastalıklara karşı koruma sağladığıbelirtilmiştir. Çin bilim adamları, fikosiyaninin beyaz kan hücrelerinive toksik maddelerden ya da radyasyondan zarar gören kemik iliğihücrelerini düzenlediklerini savunmaktadırlar(Zhang, 1994).
Spirulina yüksek düzeylerde Beta-karoten, Demir ve Çinko içermeklebirlikte Selenyum, Mangan, Bakır, Krom, vitamin C ve E içermektedir. Buantioksidant mineraller ve vitaminlerin bağışıklık sisteminiuyardıkları, özellikle kansere karşı korumada rol oynadıkları veyaşlanmayı yavaşlattıkları belirlenmiştir(Henrikson, 1993).
Araştırmalardan alınan sonuçlara göre ; Spirulina , bağırsakfonksiyonlarını ve sindirim hızını arttırmaktadır. Spirulina, E.coli veCandida gibi zararlıları durdurucu, Lactobacillus ve Bifidobacteriagibi yararlı mikropları harekete geçirmektedir (Jassby, 1988).
Anti kanser koruyucusu olan beta karoten meyve ve sebzelerde oldukçazengindir. Yaklaşık 10 gram Spirulina’daki Beta-karotende, 6 tanepişmemiş havuçtaki kadar vitamin A vardır. Beta karoten gözbozukluğunun giderilmesine oldukça iyi gelmektedir (Annapurna, 1991).
Spirulina önemli miktarda vitamin E içermektedir. Vitamin E, bağışıklıksistemi için gereklidir ve kuvvetli bir antioksidantdır. Spirulina’dakiKalsiyum miktarı ile sütteki Kalsiyum miktarı birbirine eşdeğerdir.Kalsiyum kuvvetli diş, kemik gelişimi ve kallojen yapımına yardımcıolur. Ayrıca vitamin E, vücudun demir alımına, sinirlerin yatışmasına,kalp kasının büzülmesine, sinirlerin iletiminde ve kanın pıhtılaşmadüzenlemelerinde önemli rol oynar. Spirulina pirinçten daha fazlaPotasyum içerir. Potasyum, kasların gerilmesinde gerekli bir çokenzimin aktivitesini düzenler. Potasyum, sinir fonksiyonlarınıdüzenler, normal kan basıncının korunmasına yardımcı olur, hücrelerebesleyici elementlerin taşınımı için gereklidir ve kaslarındinlenmesine yardımcı olur (Fox, 1996)
Spirulina, ıspanaktan%5000 daha fazla Demir içerir. Demir kırmızı kan hücrelerine oksijentaşıyan, bir protein olan hemoglobin sentezinde, vücut fonksiyonları vebağışıklık sisteminin korunmasında görev almaktadır. Spirulina’nınyüksek demir ihtiva etmesi, anemi hastalığında önem taşımaktadır.(Takeuchi, 1978).
Yaşlı insanlar için enerji destekleyicidir.Japonya’da 50 yaşın üzerindeki insanların %73’ü Spirulina yemektedir.Spirulina iştah açıcı değildir. Vücudu uyuşturan ilaç içermez. Yemekten1 saat önce alınan Spirulina tabletleri veya Spirulina suyu iştahınazalmasına ve daha az yemek yenmesine neden olmaktadır. 10 gramSpirulina sadece 36 kalori içermektedir(Seshadri ve Bai, 1992).
KAYNAKLAR
ANNAPURNA, V., 1991. Bioavailability of Spirulina Carotenes inPreschool Children. National Institu of Nutrition, Hyderabad, İndia. J.Clin. Biochem Nutrition.10 145- 151. INDIA .
FOX, D., 1996. Spirulina: Production and Potential. Pub. ByEditions Edisud, La Calade, R.N.7, 13090 Aix-en- Province, FRANCE, 232p.
HENRIKSON, R., 1993. Mikroalga Spirulina. Oikos Pharmaceutıcals, C/San Pedro, 29640 Fuengirola, Malaga Costa del Sol, SPAIN.
JASSBY, A., 1988. Spirulina: a Model for Microalgae as Human Food. In Algae and Human Affairs. Cambridge Univ. Cambridge, UK.
RICHMOND, A., 1986. Outdoor Mass Cultures of Microalgae. (A.Richmond Editör). Handbook of Microalgal Mass Cultures of Microalgae.CRC Press, INC.Boca Raton, Florida. 285-329.
RICHMOND, A., 2004. Biological Principles of Mass Cultivation. (A. Richmon editör).
Handbook of Microalgal Culture: Biotechnology and Applied Phycology, Blackwell Science Ltd. Oxford/UK, 125-177.
SESHADRI, C.V., JEEJI BAI, N., 1992. Spirulina NationalSymposium.Shri Amm., Murugappa Chettiar Research Center (MDRC), Madras,INDIA.
TAKEUCHI, T.,1978. Clinical Experiences of Administration ofSpirulina to Patiens with Hypochronic Anemia. Tokyo Medical and DentalUniv. JAPAN.
ZHANG, C., 1994. Effects of Polysaccharide and Phycocyaninfrom Spirulina on Peripheral Blood and Hematopoietic System of BoneMarrow in Mice. Nanjing Univ.
China. Pub . in Proc. Of Second Asia Pasific Conf. On Algal Biotech. Univ. of Malaysia, CHINA, p. 58.
Ç.Ü. Su Ürünleri Fakültesi Dekanlığı
Sitemize İleten: M.Akif Alaloğlu