Bu yıl Kurbanlık fiyatları 2010






Kurban bayramında kurbanlıklarıfiyatlarının bu sene de el yakacağı söyleniyor. Açıklanan 2010 yılıkurban fiyatlarına göre, il il rakamlar habregir.com üzerindenyayınlanıyor.
Ankara Ticaret Borsası verilerine göre, 2008 yılı sonları, 2009 yılıbaşlarında 9-10 lira arasında değişen kuzu karkas etinin kilogram (Kg)fiyatı, bugünlerde 16-17 liradan işlem görüyor. Kuzu etinin fiyatındayüzde 60'a varan artışta, küçükbaş hayvan varlığındaki azalma yanında,Ortadoğu ülkelerinin, koyun ithalatında domuz gribi riski nedeniyleAvustralya, Yeni Zelanda gibi ülkeler yerine Türkiye'ye yönelmeleri deetkili oldu.
AA muhabirinin yetkililerden aldığı bilgiye göre, 1990'lı yıllarakadar zaman zaman 3 milyon başa kadar çıkan Ortadoğu ülkelerine yönelikTürkiye'nin koyun ihracatı, bu ülkelerin Avustralya ve Yeni Zelanda'yayönelmesi nedeniyle son yıllarda durma noktasına kadar gelmişti.Uzmanların verdiği bilgiye göre, dünyada domuz gribi salgının artmasıüzerine İran, Irak, Suriye, Suudi Arabistan gibi ülkeler, Türkiye'yeyöneldi.
Bu talebin etkisiyle, Türkiye'nin hayvan ihracatında, Ocak-Ağustosdöneminde, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 303'ün üzerinde artışmeydana geldi. Geçen yılın Ağustos ayında 934 bin dolar olan hayvanihracatı yüzde 85,5 artarak 1 milyon 732 milyon dolara, geçen yılınOcak-Ağustos döneminde 5 milyon 445 milyon dolar olan hayvan ihracatıda bu yıl yüzde 303,1 artışla 21 milyon 950 bin dolara yükseldi.
Ocak-Ağustos döneminde 80 bin 918 baş koyun ihraç edildi. İhracatınbüyük bölümünün Lübnan'a yapıldığı, Lübnan'dan Suudi Arabistan ve diğerİslam ülkelere dağıtıldığı belirtiliyor. Ancak, kayıtlı ihracatdışında, İran, Irak, Suriye gibi ülkele sınırlardan oldukça fazlamiktarda koyun geçirildiği, fiyatları esas etkilen unsurun bu olduğubelirtiliyor.
Aynı dönemde, hayvan ithalatının ise azalması dikkat çekti. Türkiyegenellikle koyun ihraç ederken, hayvan ve et ithalatına izinverilmiyor. Sadece yeni kurulan işletmelerin damızlık ihtiyacınıkarşılamak üzere genellikle büyükbaş damızlık hayvan ithalatına izinveriliyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, geçen yılınAğustos döneminde 3 milyon 170 bin dolar olan hayvan ithalatı yüzde42,5 azalma ile bu yıl 1 milyon 824 bin dolara, Ocak-Ağustos döneminde32 milyon 74 bin dolar olan hayvan ithalatı ise yüzde 34,1 azalma ile21 milyon 149 bin dolara geriledi.
Verilen bilgiye göre, Türkiye, 1999'dan bugüne kadar 20 bin büyükbaş damızlık hayvanın ithalatına izin verdi.
Konuyla ilgili çevrelerin iddialarına göre, Türkiye'den Ortadoğuülkelerine yönelik kayıtlı ihracat yanında, kayıt dışı bir şekildesınırlardan bu ülkelere hayvan geçiriliyor. Önceden, komşu ülkelerdekoyun eti fiyatları düşük, Türkiye'de ise yüksek olması nedeniyle buülkelerden Türkiye'ye yönelik hayvan hareketi yaşanırken, sondönemlerde bu ülkelerde et fiyatlarının Türkiye'nin 2 katına ulaşmasınedeniyle Türkiye'den bu ülkelere yönelik hayvan çıkışı oluyor. İlgiliçevreler, fiyatlardaki artış nedeniyle, Türk cumhuriyetlerden getirilensürülerin de Türkiye üzerinden geçirilerek bu ülkelere satıldığını önesürüyorlar.
Geçen yıl İran, Irak, Suriye gibi ülkelerde kuraklık yaşandığını,bunun hayvancılığı da olumsuz etkilediğini anlatan yetkililer, birtaraftan hayvancılıkta sorun yaşanırken, kuş gribi nedeniyle insanlarıntavuk etinden kırmızı ete kaymasının fiyatların artmasında etkiliolduğunu belirtti. Bunun üzerine bu ülkelerin Avustralya ve YeniZelanda'dan ithalata yöneldiğini, ancak domuz gribi salgınının ortayaçıkmasıyla bu ülkelerden de ithalatı durdurduğunu kaydeden yetkililer,ithalatta, daha güvenli buldukları Türkiye ve Türk cumhuriyetlerineyönelince, Türkiye'de yurtiçinde koyun/kuzu eti fiyatlarının arttığınıvurguladı.
Türkiye'de koyun eti talebinin giderek düştüğünü, özellikle gençnesilin koyun/kuzu etini tercih etmemesi nedeniyle, koyun-kuzu etininfiyatının artmasında iç talebin fazla etkili olmadığını anlatanyetkililer, yaklaşan Kurban Bayramı nedeniyle besicilerin besiyealdıkları hayvanları satmak istememesinin de alıcıların koyun-kuzubulamamasına yol açtığını kaydetti. Uzmanlar, besilerin tamamlanmasıile Kurban Bayramı döneminde ve kış aylarında daha fazla hayvanınpiyasaya ineceğini, o zaman fiyatların düşebileceğini belirtiyorlar.Irak'ta da savaşın sona ermesinden sonra halkın gıdaya olan talebininarttığını, bu ülkeye yönelik satışlarda da artış olduğunu anlatanyetkililer, talebin böyle devam etmesi halinde, şimdiye kadar zarareden besicilerin, ilerde oldukça iyi kazanç sağlayacağına işaret ediyor.
Koyun-kuzu fiyatlarının son 4-5 yıldır hemen hemen aynı seviyelerdekaldığını, besicinin zarar ettiğini anlatan bir yetkili, '10-12kilogramlık bir kuzu, 70-100 liraya, 2-3 torba yem fiyatınasatılıyordu. Besici bu işten zarar etti. Eğer talep devam ederse,besici bu yıl hayvandan kar edecek' dedi.
Yetkililerin verdiği bilgiye göre, Türkiye üzerinden İran, Irak,Suriye'ye geçirilen hayvanlar, Lübnan, Ürdün ve Suudi Arabistan gibibölge ülkelerine satılıyor.
Bakanlık yetkilileri, Türkiye'de de koyun ve koyun eti fiyatlarınınartması nedeniyle, İran, Irak, Suriye, Suudi Arabistan gibi ülkelerdekifiyatlarla dengelendiğini, dolayısıyla artık hayvan çıkışınınduracağının öngörüldüğünü belirtiyor.
İSTANBUL
İstanbul'da da fiyatlarda artış görüldü. Alınan bilgiye göre,cinsine göre fiyatları değişen kurbanlıklardan 'Karaman Koyunu'nuncanlı olarak kilogramı geçen yıl 4,5 liradan satılırken bu yıl, 8,5liradan alıcı buluyor. Canlı olarak kilogram fiyatı 10 lira olan'Kıvırcık Koyunu'da geçen yıl, 5,5 liraydı. 'Dağlıç Koyunu'nun canlıolarak kilogramı ise geçen yıl 5 lirayken, bu yıl 9 liradan satılıyor.
İstanbul Ticaret Borsası Meclis Başkanı İslam Ali Kopuz, konuyailişkin yaptığı açıklamada, kurbanlık hayvanların fiyatlarının, RamazanAyı'ndan bu yana yükseldiğini söyledi.
Kurban Bayramı'na kadar fiyatların daha da artacağını dile getirenKopuz, 'Fiyatlar 3-4 yıldır artmıyordu ve özellikle büyük baş hayvanyetiştiriciliği büyük firmaların eline geçti. Bu nedenle köylüler,hayvancılık yapmayı bıraktı. Fiyatlardaki artışın nedeni budur' diyekonuştu.
Küçük baş hayvanların kilogram fiyatının şu an 8 lira civarındaolduğunu ifade eden Kopuz, Kurban Bayramı'nda bu fiyatın 10 lirayı,büyük baş hayvanların kilogramının ise şu anda 7 lira civarındaolduğunu, bayramda ise 9 liradan aşağı olmayacağını iddia etti.
Kurbanlık hayvanların İstanbul'a, Türkiye'nin her yerindengetirildiğini belirten Kopuz, 'Hayvanlar, ilk getirildiklerinde ucuzasatılır. Kurban Bayramı'na yaklaştıkça fiyat artar ama bayramdan sonragerçek değerini bulur' dedi.
Bahçelievler Alo Adak Satış ve Kesim Merkezi'nin Sahibi Yaşar Özgürde, canlı hayvan fiyatlarının her geçen gün arttığını söyledi.
Fiyatlardaki artışa, geçen yıla göre kurbanlık hayvanlarınihracatında yaşanan artışın sebep olduğuna işaret eden Özgür,'Özellikle Arap ülkelerine çok fazla ihracat yapılıyor. Hayvan bulmak,çok zor oldu' dedi.
Kurbanlık hayvanların İstanbul'a genellikle Kurban Bayramı'na 1 aykala Trakya bölgesinden, Doğu ve İç Anadolu'dan getirildiğini dilegetiren Özgür, fiyatların, hayvanların gelmesiyle daha da artacağınıifade etti.
Kurban Bayramı'nda küçük baş hayvanların kilogramının 11-12 liradanaşağı olmayacağını iddia eden Özgür, 'Büyük baş hayvanlarda da geçenyıl 1750 liraya alınabilen 150 kilogramlık bir kurbanlığın fiyatı, 2bin 500 lira, 2 bin 500 liraya alınabilen 200 kilogramlık bir hayvanınfiyatı ise 3 bin 500 liradan aşağı olmaz. Hayvanlar ilk geldiklerizaman fiyatlar biraz pahalı olur ama bayrama 1-2 gün kala gerçekdüzeyine oturur' diye konuştu.
İZMİR
İzmir Kasaplar Odası Başkanı Aydın Mestanlı, kasapların küçükbaşhayvan konusunda sıkıntı yaşadığını, küçükbaş kurbanlık hayvanfiyatlarının yükseldiğini kaydetti.
Mestanlı, Türkiye'den bazı Ortadoğu ülkelerine büyük miktarda küçükbaş hayvan ihracatı yapıldığını, iç piyasadaki hayvan sayısınınazalmasıyla fiyatların yükselişe geçtiğini dile getirdi.
Yapılan ihracatın 'bilinçsiz' olduğunu savunan Mestanlı, şu bilgileri verdi:
'Yıllardır, üreticilerin azalması nedeniyle sıkıntının yaşandığıküçükbaşta, havyan sayısının bir anda azalmasıyla fiyatlar tırmanışageçti. Geçen yıl kurban bayramında 250-400 lira arasında dolaşanfiyatlar bayramın bitmesiyle yükselmeye başladı. Şu anda İzmir'dekikasaplar et bulmakta zorlanıyor. Fiyatlar geçen yıla göre rekorseviyede arttı. Kurban bayramında 600 liradan aşağı küçükbaş hayvanbulunabileceğini sanmıyorum.'
Mestanlı, büyükbaş hayvanda ise fiyat artışının daha sınırlıkaldığını ancak Kurban Bayramı öncesi küçükbaşla aradaki fiyatmakasının kapanması nedeniyle vatandaşın büyükbaşa daha fazla talepgöstereceğini belirtti.
Aydın Mestanlı, bu durumun büyükbaş hayvan fiyatlarını datetikleyebileceğine dikkat çekerek, 'Fiyatlardaki rekor artışınarkasında devletin hayvancılık politikalarına özen göstermemesiyatıyor. Bizim şu aşamada ithalata değil daha çok üretime ihtiyacımızvar. Sektörde büyük damızlık açığı var. Sektöre, yarış atlarınaverdikleri önemin yarısını verseler yeter' diye konuştu.
ERZURUM-ARDAHAN-KARS
Türkiye'de hayvancılık faaliyetlerinin yoğun olarak yapıldığıillerden Erzurum, Kars ve Ardahan'da küçükbaş hayvan varlığındakiazalmaya bağlı olarak canlı koyun fiyatı 1 yılda 3 kat arttı.
Bölgede geçen yıl canlı olarak 125 liradan satışa sunulan koyun,şimdi 300 ile 400 lira arasında değişen fiyatlarla alıcı buluyor.
Fiyatlardaki artışın, küçükbaş hayvan besiciliğine ilgininkaybolmasıyla birlikte koyun sayısındaki azalmadan kaynaklandığıbildirildi.
Erzurum Ziraat Odası Başkanı Mücahit Harmandar, koyunculuğun fiyataçısından altın dönemini yaşadığını, ancak bunun bölge çiftçisi içinçok fazla bir öneminin olmadığını söyledi.
Canlı koyun fiyatında yaklaşık son bir yılda 3 kat oranında birartış gerçekleştiğini anlatan Harmandar, 'Kasap kesim için 12 liradanaldığı koyunun etinin kilosunu 16 liradan satışa sunuyor. Geçen yıl isekoyun etinin kilogramı 5 liradan satılıyordu. Koyunun etininfiyatındaki inanılmaz artışa paralel olarak canlı koyunun değeri dearttı. Ancak bu artış çiftçinin koyunu elinden çıkarmasının ardındanoldu' diye konuştu.
Harmandar, 15 yıl öncesine kadar hemen hemen her köyde en az 3-4sürü koyun beslendiğini belirterek, şimdi ise bölgedeki köylerin yüzde70'inde koyun bulunmadığına dikkati çekti.
Geçmiş yıllarda koyun yününün çok değerli olduğunu, bir dönemdekoyunlardan elde edilen yünle sürü çobanı ücretinin ödenebildiğini dilegetiren Harmandar, şunları kaydetti:
'Bakımı ve süt sağımı çok zor olan koyunun bu yıla yıla kadar hiçbir kıymeti kalmamıştı. Koyunun ne sütü, ne yünü de ne de eti paraediyordu. Bu değer kaybı son 15 yılda gerçekleşti. Değerinin azalmasınabağlı olarak her yıl bölgemizdeki koyun varlığında büyük azalmayaşandı. 1993'te 1,5 milyonu aşkın koyun bulunurken, geçen yıl sonuitibariyle yapılan tespitlere göre bu sayı 651 bine düşmüş durumda. Buazalmanın sonucunda da özellikle canlı koyun fiyatında büyük artışoldu. Koyun sayısı azalınca kıymete bindi.'
Ardahan Tarım Müdürü Fevzi Karakoç da tüm yurtta olduğu gibiArdahan'da da koyun sayısında azalma yaşandığını, bu durumun da koyunfiyatlarında artışa neden olduğunu söyledi.
Karakoç, 1999'da ilde 110 bin 590 koyun bulunurken, bu sayının geçen yıl sonu itibariyle 52 bin 581'e düştüğünü bildirdi.
Koyun sayısındaki azalmanın her yıl devam ettiğini dile getiren Karakoç, şunları kaydetti:
'Genç çiftçiler küçükbaş hayvancılığa ilgi göstermiyor. Bölgemizdensürekli yaşanan göç ve küçükbaş hayvancılığına ilginin azalması koyunsayısındaki azalmaya neden oldu. Bunun sonucunda da koyun fiyatındaartış yaşanıyor. Bir koyun canlı olarak 300 liradan, koyun etininkilogramı da artık 16 liradan alıcı buluyor.'
Kars Tarım Müdürü Yusuf Yurdalan da Kars'ta koyun sayısında birazalma olmadığını, ancak koyun fiyatında artış olduğunu bildirdi.
Canlı koyun piyasasında bir hareketlilik yaşandığını dile getirenYurdalan, canlı koyun fiyatının 270-300 lira arasında değiştiğini,kasaplarda koyun etinin kilogram fiyatının 14-15 liradan satıldığınıkaydetti.
BALIKESİR
Doğu ve Güney Doğu Anadolu bölgelerinin koyun eti ihtiyacını birsüreliğine karşılayan illerden Balıkesir'in de artık talebikarşılayamadığı bildirildi.
Balıkesir Kasaplar Odası Başkanı Nuri Kaya, Erzurum, Malatya, Adanave Van'dan koyun eti talebinde büyük artış olduğunu, ancak talebe cevapveremediklerini kaydetti.
Birkaç yıl öncesine kadar Doğu'dan Batı illerine küçükbaş hayvan satışı yapıldığını anımsatan Kaya, şöyle dedi:
'Şimdi ise o bölgeler kendi ihtiyaçlarını karşılayamıyor ve bizdenkoyun eti talep ediyorlar. Aşırı talep nedeniyle fiyatlar yükseldi. Bizüreticiden kilogram fiyatı 16-18 TL arasında değişen fiyatlarla koyunalımı yapıyoruz. Doğu'dan gelen aşırı talep nedeniyle fiyatlar yükseldive damızlık kuzu kesmeye başladık. Önlem alınmazsa 3 yıl içerisindeTürkiye'de bir tane bile koyun kalmayacak.'
Büyükbaş hayvan üreticilerinin elde ettikleri sütü istenilen fiyatasatamamaları üzerine besiciliğe son vermeye başlamaları ile Ortadoğuülkelerine satılan küçükbaş hayvanların sayısının artmasının Türkiyegenelinde son üç ayda et fiyatlarının yüzde 45'i bulan oranda artmasınaneden olduğu bildirildi.
Türkiye'deki koyun sayısı da 1991-2008 döneminde yüzde 40,7 oranında azalarak 40,4 milyon baştan 24 milyon başa indi.
Et Üreticileri Birliği (ETBİR) Başkanı Hikmet Kayar, AA muhabirineyaptığı açıklamada, et fiyatlarının bu yıl yaz aylarında artmayabaşladığını ve bu hareketin hala devam ettiğini kaydetti.
Arap ülkelerine küçükbaş hayvan satışının artmanın özellikle kuzu veetinin fiyatlarını çok yukarı çıkardığını anlatan Kayar, 'Kuzuya olantalep bu defa dana etine kaydı. Artan talep karşısında, büyükbaş hayvanetinin de fiyatı yükseldi' dedi.
Kayar, Türkiye'de 2008 yılında büyükbaş hayvan varlığının 11 milyon,koyun ve keçi gibi küçükbaş hayvan sayısının da yaklaşık 29,5 milyoncivarında olduğunu anlatarak, küçükbaş hayvanda azalma eğrisinin sözkonusu olduğunu belirtti.
Türkiye'de küçük işletmeci anlamında besiciliğin giderek azaldığınaişaret eden Kayar, 'Türkiye'ye et ithalatı kapalı olduğundan dolayı etfiyatlarını tamamen iç piyasanın arz ve talep dengesi belirliyor' dedi.
ESKİŞEHİR
Eskişehir ve çevre illerine toptan et satışı yapan Kavasoğlu EtSanayi Ltd. Şti'nin sahibi Salim Kurt ise yaklaşık bir yıldır Türkiyegenelinde et sıkıntısı çekildiğini belirterek, arz-talep dengesininbozulması nedeniyle et fiyatlarının çok fazla arttığını kaydetti.
Sıkıntının hem büyükbaş hem de küçükbaş hayvan etinde yaşandığını ifade eden Kurt, şöyle konuştu:
'Ülkede yaşanan et sıkıntısının temeli 2-3 yıl öncesine dayanıyor.Süt ürünleri üreten firmalar 2-3 yıl önce süt yerine süt tozukullanmaya başladı. Çok miktarda süt tozu ithal edildi. Hemen herkeskullanmaya başladı. Oranı değişmekle beraber bazı ürünlerdeki gerçeksüt oranı yüzde 20'lere kadar düştü. Hatta bazı süt ürünlerinde (sütyok) denebilir. Bu durumda süte olan talep inanılmaz azaldı. Süt paraetmemeye başladı. 70 kuruş olması gereken süt 40 kuruştan bile alıcıbulmakta zorlandı. Avrupa'da sütün litresi devlet desteğiyle birlikte 1lira 20 kuruş. Süt para etmedi, buna karşın girdi maliyetleri her geçengün arttı.'
Kurt, zor durumda kalan üreticinin büyükbaş hayvanlarını satmakzorunda kaldığını belirterek, satın alınan ineklerin de kesildiğinibildirdi.
İneklerin kesilmesinin büyükbaş hayvan sayısını azalttığını anlatan Kurt, şöyle devam etti:
'Büyükbaş hayvan sayısı halen azalıyor. Bu durum et üretiminiolumsuz yönde etkiledi. Et tüketimini karşılamakta zorluk çekiyoruz.Türkiye'de et ve canlı hayvan ithalatı da yasak. Toptancılar büyükbaşhayvan ve et bulmakta zorlanıyor. Para var ama hayvan yok. Mevcuthayvanlar ise açık artırmayla satılır hale geldi. Teklif ettiğimizfiyatlara üretici bile şaşırıyor. Geçen yıl Kurban Bayramı'nda satmaküzere doğudan 300 büyükbaş hayvan getiren üreticiler bu yıl 100 hayvanızor buldu. Marketler, kasaplar, lokantalar hemen herkes et arıyor. Etolup olmadığını soruyor. Yaklaşık 3 yıl önce süt tozu ithalatıylabaşlayan süreç bizi bu noktaya getirdi. İnek besiciliği bitme noktasınageldi. Gelecekte daha büyük sorunlar yaşanmaması için süte dayalıbesicilik bir an önce desteklenmesi gerekir.'
Kurt, küçükbaş hayvan etinde de sıkıntı yaşandığını belirterek,geçen yıl toptan olarak 7,5 liraya aldıkları kuzu etinin kilosunun buyıl 18 liraya çıktığını bildirdi.
Öte yandan son 3 ayda gelen zamlarla kasap veya marketlerde satılandana kıymanın kilosunun 13 bin liradan 19 bin liraya, kuzu etininkilosunun 21 bin liradan 34 bin liraya, dana bifteğin kilosunun 17 binliradan 24 bin liraya, dana kuşbaşının kilosunun da 16 bin liradan 24bin liraya çıktığı bildirildi.
VAN
Van'dan batı illeri ile Irak, İran ve Suriye'ye hayvan satışlarınartması nedeniyle hayvan bulamayan kasaplar, büyük sıkıntı yaşadığıbildirildi.
Kasaplar Odası Başkanı Abidin Kasapoğlu, yaklaşık 5 ay önce birkoyun fiyatının 150-160 lira arasında değiştiğini ancak son dönemlerdebir koyunun satış fiyatının 350 liraya ulaştığını vurguladı.
Bunun hayvan göçündeki hareketlilikten kaynakladığını anlatanKasapoğlu, besicilerin İran, Irak ve Suriye'ye yöneldiğini, ellerindekalan az miktarda hayvanı ise buradaki kasaplara yüksek fiyattansattıklarını söyledi.
Kasapoğlu, yaklaşık 20 yıl önce Türkiye'nin hayvan ihtiyacının yüzde7'sinin Van'dan karşılandığını, şimdi ise Van'ın kendi ihtiyacınınsadece 4'te 1'ini karşıladığını kaydetti.
Van Ticaret Borsası Başkanı (VATBO) Feridun Irak ise 1980'liyıllardan itibaren uygulanan hatalı politikalar sonucunda, yıllarcadışarıdan resmi ya da gayri resmi yollardan ülkeye hayvan girişininyapıldığını öne sürdü.
Zaman zaman dövizde oluşan kıpırdamalardan dolayı hayvan ticaretinintersine yaşandığını anlatan Irak, 'Şu anda öyle bir dönemi yaşıyoruz.Geçen yıla kadar ülkemize kaçak hayvan girişi yapılırken, son bir kaçaydır bunun tersi yaşanmaktadır. Sorunun çözümü ciddi bir hayvancılıkpolitikası gerektirmektedir' dedi.
GAZİANTEP
Bir zamanlar Türkiye'nin canlı hayvan ihracat merkezi konumundaki Gaziantep'te şimdilerde besihaneler boş kaldı.
Besiciler, 1980'li yıllardan itibaren Türkiye'de besicilik yapmanıncazip olmaktan çıktığını, besicilik yapanların azaldığını, Türkiye'ninhayvan varlığında hızlı bir erozyon yaşandığını belirtti.
Talepteki artışa karşılık hayvan arzının azalmasının fiyatlarıyükselttiğini ifade eden besiciler, 'Türkiye'nin hayvancılıkta geldiğinoktayı izah etmek için Gaziantep güzel bir örnektir. Doğu ve Güneydoğuillerinde yetiştirilen on binlerce canlı hayvan Gaziantep'e getirilir,burada bir süre beslendikten sonra Ortadoğu ülkelerine ihraç edilir,İstanbul ve diğer büyük şehirlere gönderilirdi. O günler geçmiştekaldı' dediler.
Gaziantep Ticaret Borsası (GTB) Başkanı Ömer Çelik de açıklamasında,et fiyatlarındaki artışın Kurban bayramına kadar devam etmesinibeklediklerini ifade etti.
Türkiye'de canlı hayvan üretiminin her yıl azaldığını, üretiminartırılabilmesi için hayvancılığın desteklenmesinin zorunlu olduğunudikkati çeken Çelik, şöyle konutu:
'Et fiyatlarının yükselmesi arzın az olmasından kaynaklanıyor. Yemfiyatlarının yüksek oluşu nedeniyle besiciler kazanç elde edemiyor,kazanç elde edemeyince de bu işi yapmıyor. Böyle olunca da canlı hayvanüretimi her yıl azalıyor. Geçen sene de bu sene de düşüş var. Canlıhayvan temininde sıkıntı yaşanıyor. Hayvancılığın desteklenmesigerekiyor. Dişi koyun kesilmesinin yasaklanması gerekiyor. Besicilikdesteklenmeli, destekler arz belirli bir noktaya gelinceye kadarsürdürülmeli. Besicilik Türkiye'nin her yerinde desteklenmeli.Besiciliğin temel geçim kaynağı olduğu bölgelerde bu desteklere acilihtiyaç var.'
Çelik, Gaziantep'i Türkiye'nin besicilik merkezi yapmak içinGaziantep Organize Besi Bölgesini kurduklarını, bu projeyle temelhedeflerinin Gaziantep'te besiciliği yeniden geliştirmek olduğunu,projelerinin Türkiye'de besiciliği geliştirme çalıştırmaları için örnekalınabileceğini sözlerine ekledi.
HATAY
Hatay Kasaplar Odası Başkanı Sabit Ak, son yıllarda yeteri kadarhayvan yetiştirilmediği için Kurban Bayramı'nda adaklıkların yüksekfiyata satılacağını söyledi.
Ak, yöreye adaklık koyunların Güney Doğu Anadolu, Konya ve Kayseri'den geldiğini ifade ederek, şöyle devam etti:
'Yanlış hayvancılık politikası nedeniyle son yıllarda yetiştiricilikcazip gelmediği için bu alanda faaliyet gösterenler başka işlerleuğraşmaya başladılar. Bu nedenle kırmızı et tüketiminde değerlendirilenhayvan sayısı her sene düşüyor.
Yeteri kadar hayvan yetiştirilmediği için Kurban Bayramı'ndaadaklıkların fiyatları yüksek olacak. Hükümet, yetiştiricilere altyapı,yem, enerji ve diğer konularda destek vermelidir. Aksi halde kırmızıeti çok yüksek fiyata tüketeceğiz.'
Protein yönünden zengin, özellikle gelişme çağındaki çocuklar içingerekli besin ögelerini içeren kırmızı etin kilo fiyatının Ramazanın daetkisiyle 20 liraya kadar yükselmesinin besicileri sevindirirken,tüketicileri mağdur ettiği bildirildi.
Hatay Veteriner Hekimler Odası Başkanı Yahya Hamurcu, son bir ayiçinde dana eti fiyatının 15 liradan 20 liraya, koyun etinin ise 10liradan 15 liraya kadar yükseldiğini söyledi.
Yem fiyatları başta olmak üzere girdi maliyetlerinin yüksekliğinedeniyle yıllardır zarar eden üreticilerin yetiştiriciliktenuzaklaştığın, damızlık hayvanların bile kesime verildiğini anlatanHamurcu, sürekli zarar eden besicilerin, Ramazanın da etkisiyle parakazanmaya başladığını ancak, bu kez tüketicilerin mağdur olduğunubelirterek, 'Çok sayıda vatandaşımız bugün fiyatlarının yüksekliğinedeniyle et alamaz duruma geldi' diye konuştu.
Hamurcu, et fiyatlarındaki yüksekliğin Kurban Bayramı'nda da devam etmesini beklediklerini kaydetti.
Geçtiğimiz yıl 50 kilo ağırlığındaki koyunun yaklaşık 250 liradansatıldığını hatırlatan Hamurcu, bu yıl ise hayvan sayısının azlığınedeniyle fiyatların 400-500 liradan başlayacağını ve pazarlardakurbanlık bulmanın bile zorlaşacağını sözlerine ekledi.
KONYA
Konya Ovası, ülkenin en önemli koyun üretim merkezi durumunda bulunuyor.
Koyunculuk yapan ova köylüleri, son 4 yıldır kuraklığa bağlı olarakhayvan yetiştirmede zorlanmaya başladı. Uzun süre şartlarındüzeleceğini düşünerek sabreden koyuncular, geçen yıl Kurban Bayramıdöneminde ellerindeki anaç koyunları yoğun şekilde kesime verdi.
Geçen yıl koyun sayısındaki azalmanın etkileri, bu yıl ilkbaharaylarından itibaren kendini hissettirmeye başladı. Geçtiğimiz yıl 8liraya kadar düşen toptan koyun eti fiyatı, son günlerde 17 lirayıbuldu.
Konya Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği Başkanı FettahÖztürk, AA muhabirine yaptığı açıklamada, koyun sayısının sadeceTürkiye'de değil, İran, Irak gibi bölge ülkelerinde de de azaldığını,bu konuda bir sorun yaşandığını söyledi.
Kurban denilince akla koyunun geldiğini ifade eden Öztürk, koyunsayısındaki azalma sorununun Kurban bayramı öncesinde daha net birşekilde ortaya çıkacağını belirterek, şunları kaydetti:
'Konya'da anaç koyun sayısı yaklaşık 2 milyondan 1 milyon 300 binegeriledi. Koyun sayısı az olduğu için pek çok kişi, zorunlu olarakkurbanlık olarak sığıra yönelmek zorunda kalacak. Kısa dönemdeTürkiye'ye dışardan koyun ithalatı gibi bir durum söz konusu değil,zaten öyle bile olsa 4 yıldır sıkıntıda olan üretici tümüyle iflasbayrağını çeker. Bu yıl kurban bayramında koyun almak isteyen,bağlantılarını önceden yapmalıdır. Geçen yıl 150 liraya satılan birkoyunun bu yıl kurban bayramındaki fiyatı yaklaşık 300 lira olur.Kurban bayramına çok yakın günlerde kilogramına 20 lira ve üzerindebile verseniz, koyun bulamayabilirsiniz.'
Öztürk, koyun sayısı azaldığı için Ağustosun 15'i itibariyle koçkatımına alınan gebe koyunların da değerli hale geldiğini, hiç biryetiştiricinin karnında kuzusu olan koyunu satmak istemeyeceğinisözlerine ekledi.
Koyun fiyatındaki geçen yıla göre yüzde 100 artışın tümüyle arztalep dengesinden kaynaklandığını vurgulayan Öztürk, 'Keşke koyunyetiştiricilerimiz 4 yıl dayandılar, bir yıl daha dayanabilseler vekoyunlarını kesime vermeselerdi. Ancak bu durum geçici, koyun hızlıüreyen bir hayvan. Bir yıl içinde koyun açığı rahatlıklakapanabilecektir' dedi.
AKSARAY
Aksaray Damızlık Koyun ve Keçi Yetiştiricileri Birliği BaşkanıMahmut Aktürk ise 2008 yılında 1209 olan üye sayılarının bin 703'edüştüğünü, 204 bin olan koyun sayısının ise 140 bine gerilediğinibelirtti.
Aksaray Damızlık Koyun ve Keçi Yetiştiricileri Birliği BaşkanıMahmut Aktürk, 2006 yılında kuruldukları derneğin 1703 üyesi olduğunusöyledi. Aksaray'daki koyun sayısının azaldığını ifade eden Aktürk,'2008 yılında 1209 üyemizin 204 bin damızlık koyunu vardı. Bu yıl üyesayımız 1703'e yükselmesine karşın damızlık koyun sayımız 140 binedüştü' dedi.
Kuraklık, maliyetlerin artması ve mera ıslahı yapılmaması nedeniyleTürkiye'de damızlık koyun sayısının düştüğünü iddia eden Aktürk,'Türkiye'de koyun sayısı azalıyor. Fiyatlardaki yükselme koyunculuğuolumsuz etkileyecek. Geçim sıkıntısı yaşayan çiftçi fiyatlarınyüksekliği nedeniyle damızlık koyununu ya satıyor ya da kesimegönderiyor. Ayrıca eskiden yurt dışından kaçak koyun gelirken, şimdiyurt dışına satışlar yaşanıyor. Bu nedenle koyun sayısı düşmeye devamediyor' diye konuştu.
Aktürk, 2008 yılında damızlık koyun fiyatının 120-150 lira arasındaolduğunu belirterek, bu yıl damızlık koyunun 350-400 lira arasındasatıldığını öne sürdü. Bu yıl Kurban Bayramı öncesinde koyunfiyatlarının yüksek olacağını ve 'yok' satacağını iddia eden Aktürk,şunları kaydetti:
'Bu yıl kurbanlıklar cep yakacak. Geçen yıl kurbanlık koyunfiyatları 250-300 lira arasında değişirken, bu yıl 450-500 liracivarında olmasını bekliyoruz. Kurbanda kesilecek kuzuların fiyatlarışu anda 300-350 lira arasında. Kurban bayramı yaklaştıkça bu fiyatlaryükselecek. Kurbanlık koyun sıkıntısı yaşanacak.'
Aktürk, 2008 yılında Kurban Bayramında Türkiye genelinde 7,5 milyonküçükbaş hayvan kesildiğini belirterek, çiftçilerin damızlıkkoyunlarını kesime göndermemeleri gerektiğini sözlerine ekledi.
ADANA
Adana Kasaplar, Tavukçular ve Balıkçılar Odası Başkanı Murat Yağmur,şu an 600-650 lira civarında olan koyunun satış fiyatının, KurbanBayramı'nda 800 liraya kadar çıkabileceğini söyledi.
Yağmur, besicilikte yaşanan sıkıntılar nedeniyle piyasada canlı hayvan sıkıntısı çekilmeye başlandığını ifade etti.
Geçen yıl geçen yıl kilogramı 6 liradan satın aldıkları canlıkoyunların fiyatının bu yıl 12 liraya kadar çıktığını belirten Yağmur,'Canlı koyunların fiyatı yüzde 100 civarında artınca, kuzu etifiyatları da her geçen gün yükselmeye başladı. Kuzu etinin kilosu son 2ayda 13-14 liradan 22-23 liraya kadar çıktı' dedi.
Yağmur, şu an canlı koyunun satış fiyatının 600-650 lira arasındadeğiştiğini, fiyatların Kurban Bayramı'nda 800 liraya kadarçıkabileceğini bildirdi.
Sorunların geçmiş yıllara dayandığını, maliyetlerin artması sonucuüreticilerin sektörden çekilmesinin ardından hayvan sayısının da hergeçen yıl azaldığın belirten Yağmur, fiyatların artmasında son dönemdeküçükbaş hayvan ihracatının yapılmasının da etkili olduğunu ifade eti.
Yağmur, sektörün devamlılığı açısından küçük üreticilerindesteklenmesi için yem fiyatlarındaki KDV oranında düzenlemeyapılmasının zorunluluk olduğunu söyledi.
AA