Deniz hayvanlarından hangilerini yemek caizdir?


“Taze et yemeniz için denizi sizin hizmetinize veren Allah’tır”1mealindeki âyet-i kerime ile “Denizde avlanmak ve onları yemek sizehelâl kılındı ki; hem size hem de yolcu olanlarınıza faydalı olsun”2mealindeki âyet, denizlerin birer ilâhî nimet deposu olduğunu veonlardan insanların faydalanabileceğini ifade etmektedir.

Âyet-i kerimelerde, Cenab-ı Hak belirli bir kısmını haramlaştırmadan vebaşka hayvanlar gibi boğazlanma şartını koşmadan, bütün denizhayvanlarının helâl olduğunu bildirmekte, kullarına kolaylığı vegenişliği temin etmektedir. Hattâ mümkün mertebe hayvana eziyetvermekten kaçınılması kaydıyla, onları yakalamak için insana herşeyikullanabilme müsaadesini vermektedir.

Bilindiği gibi, yaşadıkları yerler bakımından hayvanlar kara ve denizhayvanları olmak üzere ikiye ayrılır. Karada yaşayan hayvanlarınhangilerinin yenip yenmeyeceği fıkıh kitaplarında belirtilmiş,ayrılmıştır. Denizde yaşayan hayvanların hangilerinin yenilmesininhelâl, hangilerinin haram olduğu hususunda ise mezhepler arasındafarklı görüşler mevcuttur.

Yukarıda meallerini verdiğimiz âyet-i kerimeden hareket eden Şâfiî,Mâlikî ve Hanbelî mezhebi âlemlerine göre, deniz hayvanlarının, yanisuyun içinden başka bir yerde yaşayamayan hayvanların hepsi, neredebulunursa bulunsun, ister balık şeklinde olsun, isterse başka cins veşekide bulunsun, helâldir, yenebilir. Yine aynı mezheplere göre, buhayvanların isimlerinin farklı olması, diri veya ölü olması;yakalayanların Müslüman veya gayrimüslim olması hükmü değiştirmez.

Mâlikî mezhebi hiçbir deniz hayvanını istisna kılmazken, Hanbelî mezhebi yılan balığını habis saydığı için; Şâfiî mezhebi de kurbağa,yengeç ve timsah gibi hem denizde, hem de karada yaşayabilen hayvanların etinin yenilmesini haram olarak vasıflandırmaktadır.