Kayıtlarımızı Artık En Hızlı Şekilde DVD-Video Yapıyoruz... Araştırmamın sonucunda bu konuyla ilgili bir yazı olmadığıdüşüncesiyle ‘DVB kayıtlarını DVD-Video’ya kaydetme’ konusunuözetleyebilecek ve öğrendiğim yöntemleri meraklılarıylapaylaşabileceğim bir yazı hazırladım. Küçük de olsa belki yardımımdokunabilir ümidiyle…
…………........
Bilgisayarında sayısal görüntü kaydı olanağı olan herkes için en önemlisorun, elindeki olanaklara göre kayıt ortamına (dvd, divx, vcd vb.)karar vermektir. Her ortamın kendine göre tekniközellikleri/üstünlükleri ve kullanıcısına göre içerdiği olanaklarfarklı-farklı olsa da özellikle DVD ortamı interaktif bir tasarım gücüistediğinden diğerlerinden bana göre bir çırpıda ayrılır. Bu komplikeyaratıcılık ortamı, biz dvb kayıtçı ev kullanıcıları için aslında yavaşyavaş el sürmemiz gereken harika tasarım oyuncaklarıdır Bu nedenle bende oturdum ve benim gibi DVB kaydı yapan ve bunları en kısa yoldan veen verimli şekilde DVD-Video’suna interaktif (hareketli/sabit menuhazırlama, altyazı-dil seçenekleri ekleme vb.) kayıt yapmakisteyenlerle tecrübemi paylaşmak istedim.
Amaç:Bu kılavuzu hazırlarken amacım, endüstri devleri DVD Authorizingyazılımlarıyla boy ölçüşmek ya da ‘onların yaptığını bakın bu dayapıyor!’ dik kafalığını göstermek değil; ortalama bir kullanıcı içinen kısa yoldan ama en verimli şekilde geniş içerikli DVD-Videohazırlayabilmenin öyle hiç de zor olmadığını göstermekti. Ancak şunu daunutmamalı ki öyle her görüntüyü DVD-Video formatına çevirip sonra onudoğrudan DVD’ye atmak da iş değildir. Bu uygulamamızda amaç DVD’ninbize sunduğu tüm olanakları kullanmaktır. Yani kısacasıhazırlayacağımız DVD-Video’nun; dolayısıyla kullanacağımız basitauthorizing yazılımının şu temel özelliklere aynı arayüzde hizmetetmesi gerekir:
- Çok sayıda altyazı ekleyebilme
- Çok sayıda dublaj/ses oluşturabilme
- Zengin menu seçenekleri
- Kolay link kullanımı
- Az sayıda (ya da hiç) format çevirim işlemiyle çok şey yaratabilme.
- Hem doğrudan DVD-Video’ya hem de gerekirse önizleme amacıyla harddisikimize kayıt yapabilme.
Bu listeyi uzatmak mümkün ancak bir çırpıda aklıma geliveren temelihtiyaçlarımız bunlar. Bu ihtiyaçlarımızı tek bir arayüzle karşılayanve ortalama kullanıcılar için en verimli gördüğüm kullanıcı dostuyazılım ise : Ulead DVD Workshop 2
Gelelim DVD-Video kaydımıza. Önce kullanacağımız yazılımları bir özetleyim:
Urusoft Subtitle Workshop 2.51 : Altyazıları Ulead formata dönüştürmemize yarayacak.
Pegasys TMPGEnc 3.0 Express : DVD’ye atacağımız görüntüleri editlemek için benim tercihim (opsiyonel) .
Ulead DVD Workshop 2 : Daha önceden de belirttiğim DVD Authorizing temel yazılımımız.
DVD Shrink 3.2: Harddiskimize ‘prepare’ amaçlı yarattığımız DVD-Video’yu DVD-Video Diskimize kayıt için (opsiyonel) .
Ben interaktif bir DVD-Video için en ‘top’ seçenek olan yabancı filmkaydını seçtim. Çünkü bu durumda hem altyazı hem de eğer varsa diğerdil seçeneklerini de DVD’ye kaydedebiliriz. Bu kaydı herkesin bildiğiyöntemlerle yaptım: SS2’yi aç, DVBProg’a bas ve kaydet. Sonuçta önemliolan mpeg bir dosya. Dolayısıyla şu anda elimizde daha öncedenkaydedilmiş, TMPGEnc.’de editlenmiş ve yaklaşık 3.7GB büyüklüğünde birfilm dosyamız var. Bu dosyanın adına “film.mpg” diyelim ve işlemleresırasıyla geçelim:
1. Subtitle Workshop kullanarak altyazı hazırlama:Aslına bakılırsa benim tercihim daha önce hazırlanmış dosyaları‘import’ etmek. Biz de böyle yapıcaz. Önce internet üzerinden ne türuzantılı olursa olsun kaydettiğimiz filmin altyazısını indirin veSubtitle Workshop’u açarak [Dosya>Yükle>Original] diyerek altyazıdosyamızı yükleyin.
Şekil 1Eğer herşey normalse ve yazılar üzerinde bir değişiklik yapmakgerekmiyorsa (frame rate ayarı, yazı dili/karakter edit vb.)hemen[Dosya>Kaydet>Orijinali Farklı Kaydet] seçeneğini seçmeliyiz.Bunu yapar yapmaz karşımıza formatlar cenneti gelecek. Buradan enalttaki ‘Ulead DVD Workshop 2.0’ı çift tıklamamız gerekiyor çünkü bizimkullanacağımız authorizing yazılımı bu. Sonra dosyamıza bir isimvererek harddiskimize kaydedicez.
Şekil 2Böylece filmimizin altyazısını çabucak hazırlamış ve Ulead öncesi yazılımları kullanmış olduk. Şimdi bütün işimiz Ulead’le.
2- DVD-Video Hazırlama:A- Dosyaları hazırlamakİlk işimiz Ulead’i açmak. Karşınıza ‘start’ penceresi gelecek. Buradan[New Project]’e tıklayıp projemizin adını, kayıt ortamımızı ( bizimkiDVD olacak elbette) ve formatımızı (Pal/Secam) seçip [Ok] diyelim.
Şekil 3Artık Edit penceresindeyiz. Şimdi buradan devam edelim. Önce [LoadVideo File] ikonundan filmimizi yükleyelim (şekil 4 (1)). Dikkatettiyseniz Ulead ‘First Play’ adıyla DVD’nizi player’a koyduğunuzdadoğrudan başlayacak bir görüntü ister (şekil 4 (2)). Bunu yapmasanız daolur ancak bu estetik açıdan oldukça güzel birşey. Dolayısıyla,DVD’nize giriş olarak kullanacağınız yaklaşık 10 sn.’lik bir görüntüyüdaha önceden editleyerek hazırlayabilirsiniz. Mesela ben bunun içinbazı filmlerin girişlerinde kullanılan standart ‘presentation’görüntülerini aldım ve TMPGEnc. kullanarak onları hazırladım. Yanielimizde bir de mpeg formatlı bu ‘giriş’ görüntü dosyası var.
Böylece dosyaları hazırlamış olduk. Şimdi menu hazırlamadan önce budosyaları interaktif DVD-Video moda göre hazırlayıp filmimizioluşturalım.
B- Film OluşturmakÖnce ‘giriş’ amaçlı dosyayı soldan mouse’la tutun ve sol alttaki ‘firstplay’ yazan kareye bırakın (şekil 4 (3)). Bunu yapar yapmaz monitörekranda giriş görüntü görülecek. Sol taraftaysa bu görüntüyle ilgiliyapacağınız kontrolleri göreceksiniz. İsterseniz buradan görüntünüze‘background music’ ekleyebilir ve hatta bu müziğin ‘fade in/out’unuyapabilirsiniz. Bu seçenekler size kalmış. Biz devam edelim. İkinciolarak filmimizi alıp ‘new title’ karesine bırakalım (şekil 4 (4)).Artık bu kare film dosyamızın adını aldı ve filmimiz monitörde göründü.Dikkat ediyorsanız sol üstteki edit penceremiz de değişti:Video-Audio-Subtitle (şekil 4 (5a)). Şimdi burada Video penceresialtında DVD-Video için en önemli şey olan ‘chapter’larımızıoluşturucaz. Bunun için önce monitördeki makarayı kullanarak‘chapter’layacağımız görüntüleri seçip ‘add chapter’a basalım. Buişleme devam ettikçe en sağda her chapter’ın karesini göreceksiniz(şekil 4 (5b)). Böylece ‘chapter’larımızı oluşturduk.
Şekil 4Gelelim Audio Penceresine. Burada da gördüğünüz gibi filmimizin sesiilk sırada. Eğer istersek (tabi varsa demek daha doğru) diğer .wav,.mpa ve hatta .ac3 formatlı ses dosyalarımızı bu alana atıp, filmimizindil seçeneğini arttırabiliriz. Bu dilin adını DVD Player’ınızda görmekistiyorsanız alttaki ‘Language Settings’den
ismini de yazabilirsiniz. (şekil 5).
Şekil 5Subtitle penceresine geldiğimizde ilk yapıcağımız şey [Add/EditSubtitle] ikonunu tıklamak olacak. Gördüğünüz gibi karşınıza nefis biraltyazı uygulaması geldi. Buradan [add from file] ikonuna tıklayıp dahaönce hazırladığımız altyazı dosyamızı açıyoruz. Gördüğünüz gibi dahaönceden formatı uygun hale getirdiğimiz için altyazı hemen açıldı(şekil 6 (1)). Eğer altyazının ülke ismini DVD Player’ınızda görmekistiyorsanız yan ikondaki ‘Specify Language Settings’den ismiseçebilirsiniz. Diğer klasik tüm edit işlemlerini sağ üst penceredeyapabiliriz: Dil karakterini Türkçe yapma, yatay-dikey eksen vb…(şekil6 (2)) Eğer başka bir altyazı eklemek istiyorsak [add new track] deyipbaşka dildeki altyazımızı ekleyebiliriz (şekil 6 (3)). Bu durumdadikkat edin, soldaki ‘current track’ penceresindeki sayı değişecektir.Bunun anlamı altyazı seçeneğimizin menu linklerinde oluşturacağı sayıdeğerinin kodudur. Eğer bu da tamamsa [ok] deyip tekrar edit sayfasınadönebiliriz.
Şekil 6Şu anda edit sayfamızdaki filme ait monitör penceresinde sağ alttagörülen ‘switch’e basarak altyazı ve dil için seçenekleri girip ekranüzerinde DVD filmimizi seyredebiliriz (şekil 4 (6)). Girişimizi yaptık,filmimizi seçtik ve ‘chapter’ladık. Altyazımızı seçtik ve farklı audiodosyalarıyla filmdeki dilimizi zenginleştirdik. Hepsini bir çırpıdayapıverdik. Ne kadar hızlıyız değil mi?...
C- Menu OluşturmakDVD-Video amaçlı menu yaratmak başlıbaşına ‘image/movie’ tabanlısanatsal bir çalışma ister. Örneğin Adobe Photoshop ya da UleadPhotoImpact gibi yazılımlar kullanarak istediğiniz menuyu öncedenoluşturup authorizing yazılımlarına ‘import’ edebilirsiniz. Ancak bizimiçin Ulead’deki hazır menuler şimdilik yeter de artar bile. Bu nedenlebiz, uygulamamızda bu hazır menuleri kullanacağız. Sonuçta önemli olanişin mantığını kavrayabilmek. Gerisi sizlere kalmış…
İlk yapılacak şey en yukarıdaki komutlardan [menu] seçeneğini seçmek(şekil 7 (1)). Bunu yapar yapmaz karşınıza menumuzu oluşturacağımızpenceremiz çıkacak. Burada sol tarafta göreceğiniz gibi menupenceremizin temel parametreleri Menu, Button ve Text (şekil 7 (2)).
Şekil 7Şimdi hazır elemanları kullanarak menumuzu hazırlayalım: Yaratacağımızmenu film tabanlı olacağından sol alttaki pencereden [thumbnail menu]seçeneğini seçiyoruz (şekil 7 (3)). Burada 5 farklı hazır menugöreceksiniz. Mesela biz bunlardan 1.sine karar verelim. Bu menuikonunu seçip sağ taraftaki ‘blank menu’ ikonunun üzerine bırakıyoruz(şekil 7 (4)). Şimdi menumuzu monitörde de gördük. Bu menudeki bazıikon ve text’leri biz kullanmıycaz. Bu nedenle ‘play’ hariç tümbutonları ve ‘enter text here’ yazan tüm textleri kaldıralım (şekil 7(5)). Bu menude kala-kala 3 tane baloncuk görünümlü yuvarlak şekil ve‘play’ butonu kalacak. Burada baloncukların içine sol taraftaki‘chapter’ları sürükle bırakla atalım (şekil 7 (6)). Bu görüntülermenuyu çalıştırdığımızda hareket ederek hoş bir izlenim bırakacakmenumuzde (Üstelik birçok DVD-Video’da görülen ‘Scene Selection’menusunu de aslına bakarsanız hazırlamış olduk. Diğer taraftan bubaloncukları copy/paste’le çoğaltmak ve içlerine diğer chapter’ları daatmak mümkün). Video oynatım sırasında aşağıdaki ‘play’ butonumuzatıklandığında bu bizi filme (film.mpg) götürecek(şekil 7 (7)). Yaniburası bizim için son nokta ve üstelik hazır. Şimdi gelelim dil (audio)ve altyazı menulerimize.
Audio SetupBunun için yine preset menulerden yararlanıcaz. Sol taraftakiexplorer’rımızdan bu kez en alttaki [text menu language]’yi seçiyoruz.Bunu yapar yapmaz iki menu birden kazanmış olucaz : Audio ve SubtitleMenu (şekil 8 (1)). Her ikisini de ‘blank menu’ ikonlarının içinesırasıyla bıraktığımızda artık elimizde tam 3 menu oldu: Ana menu(menu), audio menu (menu-01) ve subtitle menu (menu-02) (şekil 8 (2)) .Burada menu-01 gibi isimleri değiştirebiliriz. Ancak bence ellemeyinçünkü link oluşturma sırasında bizi uğraştırabilir. Şimdi bu ikonlardan‘menu-01’ olan audio menuyu çift tıklayalım ve monitörden bu menuyukendimize özelleştirelim. Onu da şöyle yapıcaz: Önce ‘My Title’ıörneğin ‘Audio Setup’ şeklinde değiştirin ki anlamlı olsun (üzerineçift tıklayın ve yazın) (şekil 8 (3)). ‘Audio 1’ ve diğerlerini de aynıyöntemle örneğin ‘Turkish Stereo’ ve ‘English Stereo’ şeklindedeğiştirin (Audio dosyalarınızın formatları neyse o tabii, mesela .ac3ise English Dolby Digital Surround yazabilirsiniz.) (şekil 8 (4)). Butext’lerin linkleri hazırdır. Yani üzerlerine tıkladığınızda otomatikolarak video’nun şekil 5’deki audio dosyaları sıralamalarına gider veorada link hangi sıraya karşılık geliyorsa onu seçer. Bu iş otomatikolur ve hızlıdır.
Şekil 8Bu sayfada yapacağımız en önemli şey, bu sayfayı ana menude göstermek.Bunun için ana menude görüntülenecek yazımızı bu sayfada boş bir yereyazıcaz. Yazımız ‘Audio Setup’ olsun. Bunun için bu sayfada bulunan vedaha önceden ‘turkish stereo’ şeklinde yazdığımız yazıya tıklayıpcopy/paste yapalım ve onu görünebilecek ayrı bir yere alalım. Bukopyaya örneğin ‘Audio Setup’ diyelim (şekil 9 (1)). Eğer yazınınkarakterini vs. beğenmediysek sol taraftaki text menulerini kullanarakeditleyebiliriz.
Şekil 9Burada yapacağımız en önemli şey link. Bunun için sol taraftaki ‘playlist’ yazan boşluğa tıkladığımızda karşımıza orada linkler çıkacak.Şekil 9’daki gibi ‘Audio Setup’ aktifken orada 2 link göreceksiniz:‘Audio Track-1 ve Menu 01’. İşte bunlar bizim linklerimiz (şekil 9(2)). Ancak şimdi buradan Audio Track 1’i [remove item] diyerekkaldırabiliriz (şekil 9 (3)). Geriye kalan menu-01 bizim işimizeyarayacak. Yani bu yazıya ( ‘Audio Setup’a) tıkladığımızda ‘Menu 01’egitmiş olucaz. E o sayfada şu anda bulunduğumuz sayfa olduğuna göre budemek oluyor ki bu yazıyı nereye yapıştırırsak üstüne tıkladığımızda‘menu 01’e gidecek. Pek tabii bu yazıyı da nereye yapıştıracağımızbelli artık: Ana menu’nun en görünebilecek bir köşesine (Şekil 10).İşte bu kadar. Artık Ana menu’de bu yazıya tıklayınca ‘Audio Setup’agidecek ve oradan istediğimiz seçeneği tıklayıp sağ alttaki ‘ev’ikonuna basarak ana menuye geri dönücez. Hepsi bu.
Şekil 10 SubtitlesAltyazı hazırlamakta aslına bakılırsa yukarıda anlatılan audio setupmenusunu hazırlamak gibidir. Tek fark, menudeki text’leretıkladığınızda bu yazılar sizi başta hazırladığımız altyazıuygulamasındaki sıralamalara götürecektir. Yani mantık aynı. Bunu dakısaca şöyle özetleyebiliriz. Aşağıdaki menu ikonlarından menu-02’yeçift tıklayarak monitörde altyazı penceresinin görünmesini sağlayın(şekil 11 (1)). Ardından hazır gelen ‘subtitle 1’ gibi yazıları çifttıklayarak bizim seçtiğimiz yazıları yazın (şekil 11 (2)). Burada heryazı bizi altyazı hazırlık aşamasındaki numaralara götüreceğindendikkatli olun. Mesela ‘off’ olan yazının linki aslında subtitlemenusunde boş olan bir numaradır. Ancak merak etmeyin. Eğer yanlışlıklabu linke bir altyazı vermediyseniz pozisyonumuz yine ‘off’ olacaktır.Yani aslında herşey normal. Ardından tıpkı yukarıda yaptığımız gibiiçine ‘subtitle’ yazacağımız bir copy/paste işlemi yapın (şekil 11 (3))ve bu yazının menu linklerini yukarıdaki gibi oluşturarak onu da anamenuye yapıştırın. Böylece işlem tamamlanacaktır. Artık DVD sanateserimiz yakılmaya hazır…
Şekil 11Şimdi yukarıdaki setup oluşturmadaki işlemlerin mantığını anladınız.Burada amaç hazır menuleri kullanarak en hızlı şekilde alt menuleroluşturmaktı. Bu uygulamanın aynısını canınızın istediği diğer tümaltmenüler için de yapabilirsiniz. Değişen hiçbirşey yok. Mantık aynı.Tek unutulmaması gereken zaman zaman atadığınız linklerineşdeğerleriyle aynı değeri alması.
Link Oluşturmada Önemli Not:Biz yukarıda hazır menu kullandığımız için ‘layout’u bozmakistemediğimizden link oluştururken copy/paste yaptık. Ancak eğermenünüzü kendiniz hazırlamak isterseniz ister buton olsun isterse metin(text), bu objelere link aktarmak Şekil 12’de gösterildiği gibi çokdaha kolaydır. Yöntem ve diğer püf noktaları şöyle:
-Link vereceğiniz buton ya da text’i (biz bunlara ‘obje’ diycez) hazırladığınız menude oluşturun
-Herhangi birine tek tıklayın ve soldan playlist penceresini açın
-Şimdi tıkladığınız bu objeye atayacağınız linkin ne olduğuna kararverin. Şekil 12’de oklarla gösterilen bütün oluşumlar link olabilir.Bunlardan istediğinizi bu playlist havuzunun içine sürükle-bırak’laatın ve hangisinin link olmasını istiyorsanız onu aktifleştirin.
-Eğer atayacağınız link bir altyazı ya da audio dil seçeneğiyse bu daçok kolay. Tek yapmanız gereken playlist penceresinden ‘assign tracks’ebasmanız. Gerisini orada göreceksiniz zaten
-Bu yazılımda işi biraz abartmışlar ve yalnızca menu ya da filmsayfalarını değil bu sayfalar içindeki objeleri bile istediğiniz birbaşka objeye linkini verebilmeyi sağlamışlar. Bu durumu görebilmek içinplaylist içindeki link isimlerinden birine çift tıklamanız ya daplaylist havuzuna sürükle-bırak’la gönderdiğiniz oluşumu bırakırkenkarşınıza çıkan seçeneği dikkatlice okumanız yeterli.
Şekil 12 Artık menulerimiz de hazır olduğuna göre şimdi gelelim DVD yakmaya!...
3- DVD Yakma! Artık herşey hazır. Filmimiz hazırlandı, altyazı ve sesler eklendi,menuler oluşturulup linkler tamamlandı. Şimdi en üst pencereden[finish] butonuna basın (şekil 13 (1)). Karşınıza çıkacak penceredenyaptığınız herşeyi alttaki ‘transport bar’ı kullanarak tıpkı birDVD-Video oynatıcının yaptığı gibi izleyebilirsiniz (şekil 13 (2)).Eğer herşey hazırsa yandaki ‘Burn’ ikonlarını artık kullanabiliriz. Buikonlarda temel iki mantık var: Ya kaydımızı DVD-Video Disc’e yapıcazya da bir ön hazırlık olsun ve son kontrollerini yapalım diye HardDisc’imize. Benim nacizane tavsiyem ikincisi yani harddisc. Bence budaha iyi bir yöntem çünkü oluşacak .vob dosyalarının denetiminisonradan tekrar bilgisayarınızdaki bir dvd-video player’layapabileceksiniz. Eğer herşey yolundaysa bence ancak bu noktadan sonraDVD Shrink gibi yazılımlar kullanarak DVD’nizi yakabilirsiniz.
Önce ‘Burn Project to Disc’ e tıklayın (şekil 13 (3)). Açılanpencereden yalnızca [create dvd folders]’ı seçin (şekil 13 (4)).Buradan bilgisayara sanal diskimizi oluşturacağımız bir yer gösterin.Yukarıdan ‘Disc Templates’ olarak da Standart Play’i seçersenizsonradan başınız ağrımaz. Artık [burn] tuşuna basabilirsiniz. Bu işlembizim menu, altyazı ve audio’larıyla birlikte 4.2 GB’ı bulan DVD’miziçin öyle çok fazla uzun sürmeyecek, yaklaşık en fazla 20 dakika kadar.Sonra artık DVD-Video’nuz hazır. Tabii isterseniz bu işlemi doğrudanDVD-Video Disc’e de yapabilirsiniz ancak dediğim gibi olası bir hatadaDVD-Video Disc’inizi çöpe de atabilirsiniz.
Şekil 13Yazılımla ilgili diğer tüm detayları ve kim bilir belki kendinize göregeliştireceğiniz yöntemleri açıkçası bu kaydı daha fazla yaparaktecrübe edinebilirsiniz. Benim amacım burada yalnızca kendi DVD-Videooluşturma yöntemimi paylaşmaktı. Eğer bir kalem dahi yardımcıolabildiysem ne mutlu bana. Bol DVD’li günler, hepinize kolay gelsin…