Vallaha bırakmaz Üye Ol

Reklam / Sponsor

« önceki sonraki »
Sayfa: [1]   Aşağı git

Gönderen Konu: Osmanlı'da bir eğitim kurumu: Sıbyan Mektepleri  (Okunma sayısı 277 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı albayrak

  • ****************
  • İleti: 19561
  • Rep Puanı : 64626
  • Cinsiyet: Bay
  • ATATÜRK' ÜN ASKERİ
    • http://www.albayrakforum.com
Osmanlı'da bir eğitim kurumu: Sıbyan Mektepleri
« : Ocak 02, 2011, 05:57:08 ÖS »





       Sıbyan Arapça bir kelime olup Sabi (çocuk) kelimesinin çoğuludur. Sıbyan Mektebi çocuklar içinaçılmış okul demektir. Sıbyan Mekteplerinin tarihçesi Osmanlı Devletiile sınırlı değildir. Okul mimarilerini Türklerin geliştirildiği kabuledilse bile birçok eski uygarlıkta benzer işlevi yerine getirenmekteplerin mevcudiyetine rastlanmıştır. Özellikle Selçuklu dönemindeOsmanlı dönemindekine benzer Sıbyan Mektebi modelleri sıkçagözlenmiştir.
İslam aleminde genellikle medrese eğitiminin bir başlangıcıolarak ortaya çıkmıştır. Osmanlı devletinde kendisine uygun bir gelişmesahası bulan vakıf sistemi birçok kurumu etkilemiş ve onlarışekillendirmiştir. Sıbyan Mektepleri de Fatih Sultan Mehmet dönemiyleİstanbul’a girmiştir. Sıbyan Mekteplerine Fatih döneminde sadece yetimve fakir çocuklarının alınması şart koşulmuştur.
Sıbyan Mekteplerinin ders programları başlangıçta Kur’an okutmakve namazla ilgili bilgilerin verilmesinden oluşmaktaydı. Daha sonralarıbu programlara yazı dersleri de konulmuştur. Sıbyan Mekteplerininöğretim elemanları bir hoca ve onun yardımcısı olan kalfadanoluşmaktaydı. Ayrıca bir temizlikçi hademe (Bevvab) ve bir Mubassır(çocukları evine götürüp getiren ve kavga etmelerinin önüne geçengörevli) görev yapardı. Hoca ve kalfalar mahallenin en şerefli vehaysiyetli kişilerinden seçilirdi. Osmanlı Sıbyan mektebinde eğitim veöğretimi veren kişi gücü yerinde, zekâca üstün yaşlılardan seçilirdi.Bundaki gaye belli bir olgunluğa erişmiş kişinin kültür birikiminiçocuklara aktarırken yaşlılığın getirdiği hissiyatıyla daha yakınilişkinin rahatlıkla kurulabilmesi idi. Bu psikoloji ve fizyolojitalebe ile çok daha iyi manevi irtibat sağlanmasına imkân veriyordu.Böylelikle Sıbyan Mektebini bitiren talebe yaşından çok daha ileri birolgunluk ve hayat bilgisi edinmiş oluyordu.
Sıbyan Mektebine başlama yaşı 4 yıl, 4 ay, 4 gün idi. Osmanlı buyaş ölçüsünü uğurlu saymıştır. Mektebe başlama merasimle olur,mezuniyette de merasim ve mevlit yapılırdı. Yedi yaşına gelene kadarmahallenin çocukları bu mektebe devam ederlerdi. Eğitime Kur’anöğrenmekle başlanır, daha sonra yazı dersleri, aritmetik gibi derslerverilmeye başlanırdı. Okumayı ve çalışmayı teşvik amacıyla çalışkanöğrencilere cildi süslü cüz veya kitap hediye edilirdi. Müzikderslerinde ilahi okutulması adettendi.
Sıbyan mekteplerinde ders programlarının oluşmasında İslamkültürünün etkisi büyüktür. Kur’an öğrenmek eğitimin başlangıcısayılmıştır. Osmanlı döneminde her türlü eğitim sarayda verilmekteydi.Saray, hükümet ve askerlik işlerinde çalıştırılarak, tüm memurlarsarayın içinde eğitiliyordu. Saray dışında eğitim alanı olarak sadeceSıbyan mektepleri ve Medreseler görülmektedir. Sıbyan mektepleriöğrenciyi herhangi bir mesleğe yönlendirmekten ziyade Kur’an ve temeleğitime yönelik bir sınırlı eğitim program içermektedir. SıbyanMektepleri mimari açıdan iki gruptan incelenebilir:
1-Külliye içinde yer alan Sıbyan mektepleri,
2-Mahalle içindeki tek yapılar. Bir külliye içinde yer alanSıbyan mektepleri külliyeden fiziken tecrit edilmiş, külliyenin dışköşesinde sokağa açılan dış bölümünde yer almaktadır. Bu planlamanınasıl amacı çocuk gürültülerinden ana yapıyı korumak, medreselerdekisükûnetli bir yaşayışı temin içindir.
Mahalle içerisindeki tek yapılardan oluşan Sıbyan mektepleri isegenelde köşe başları ve merkezi yerde inşa edilmiştir. Sıbyanmektepleri genelde iki katlı olarak inşa edilmiş olup zemin katlarındadükkânlar yer almaktadır. Ahşap olan Sıbyan mekteplerinin alt katlarıçoğunlukla içinde akar çeşmeli taşlık mahallerdi. Çocuklar kirlenengiyeceklerini ve ellerini burada temizlerdi. Böylece çocuklar vekitaplar rutubetten korunmuştur. Sıbyan mektepleri genelde tekdersliktir.
Osmanlı Sıbyan mekteplerinde 30 civarında öğrenci okutulmaktaidi. 30 sayısı pedagojik açıdan ideal bir sayıdır. Mekteplerin ölçüsügenelde 6.50x6.50 m. veya 8.00x8.00 m. ölçülerindedir. Sıbyanmektepleri devirlerinin diğer toplumsal yapıları ile kıyaslanırsaölçülerinde çocuk ölçeğine yaklaşma çabası sezilir. Derslikler geneldekare biçiminde şekillendirilmiştir. Kare biçimi Osmanlı mimarisi anaelemanıdır.
Osmanlı devletinde Sıbyan mektepleri Halk çocuklarının devamettiği bir eğitim kurumudur. Osmanlı Sıbyan mekteplerinin günümüzdekikarşılığı “okul” olarak değil, “ders ünitesi” olarak algılanmalıdır.Eğitim alanındaki bu sosyalleşme hiçbir dönemde bu kadarolgunlaşmamıştır. Fatih Sultan Mehmet ve çağdaşları ve devlet ilerigelenleri içerisinde çok sayıda Sıbyan mektebi yaptırmışlardır. MuallimCevdet Bey’in 1919 yılında derlediği Sıbyan Mektepleri listesinde:HanımSultan ve saraylı kadınların vakfettiği mektep sayısı 39 Hükümdarmektep sayısı 7 Paşaların vakfettiği mektep sayısı 35Esnaf ve ağalarınvakfettiği mektep sayısı 60 Bey ve Efendilere ait mektep sayısı 42,olarak belirtilmiştir.Cumhuriyet dönemine gelindiğinde 364 adet mekteptespit edilmiştir. 1928 Yılında İstanbul’da dördü yıkık, kırkı orijinalyapılışına uygun okul olarak kullanılan, 314 mektep yapısı bulunmaktaidi.   
Kayıtlı
Konuyu Paylaş:
  facebook  twitter  google  google
Sayfa: [1]   Yukarı git
« önceki sonraki »
Seo4Smf Tagleri:
 

Benzer Konular

  Konu / Başlatan Yanıt Son İleti
2 Yanıt
464 Gösterim 		Son İleti Eylül 24, 2009, 01:52:57 ÖS
Gönderen: spezialist
0 Yanıt
339 Gösterim 		Son İleti Mayıs 30, 2007, 01:56:10 ÖS
Gönderen: albayrak
20 Yanıt
2084 Gösterim 		Son İleti Nisan 02, 2011, 03:01:14 ÖS
Gönderen: qqqq
3 Yanıt
559 Gösterim 		Son İleti Aralık 22, 2007, 09:37:59 ÖS
Gönderen: ByCheF
0 Yanıt
137 Gösterim 		Son İleti Aralık 07, 2007, 12:22:39 ÖÖ
Gönderen: 0o0_ÇaRŞıBjK_0o0
0 Yanıt
1510 Gösterim 		Son İleti Şubat 16, 2008, 02:37:12 ÖS
Gönderen: GÖZDEM
2 Yanıt
272 Gösterim 		Son İleti Kasım 24, 2008, 10:43:15 ÖS
Gönderen: piyade1
0 Yanıt
138 Gösterim 		Son İleti Aralık 03, 2010, 08:48:46 ÖÖ
Gönderen: BYPASS
0 Yanıt
1136 Gösterim 		Son İleti Aralık 19, 2010, 02:28:23 ÖS
Gönderen: ALbyRocK