Tarifi: Şehitlerin tariflerindeki mezheplerin farklı görşülerionların yıkanmaslarında kefenlenmelerinde ve namazlarınınkılınmalarındaki farklı görüşlerinin de temelini oluşturmaktadır.Hanefi mezhebindeki söz sahibi olan alimlerin ortak görüşleri şöyledir.Müslümanlardan kafirlerle savaşırken öldürülenlere şehid denir.Yaralanıp sonra da tedavi gören yiyen içen daha sonra ölenleredünyadaki şehitlere yapılanlara yapılmaz. Onlar şehit sevabı alırlar.(1)
Şafiiler de ise: Kafirler savşırken Müslümanlardan savaşın herhangi bir sebebi ile savaş bitmeden ölenlerine denir. (2)
İmam Nevevi bu tarifi şu şekilde açıklamıştır. Şehid: Kafirlerleyapılan savaşın herhangi bir sebebi olan kafirlerin öldürdüğü veyaMüslümanların yanlışlıkla öldürdüğü veya kendi silahı ile kendinivurması ile şehid olan kimsedir.
Şehide Neden Şehid İsmi Konulmuştur:
İmam Nevevi bunun yedi sebebi olabileceğini şöyle sıralamıştır.
Çünkü Allah(c.c) ve Rasulu onların cennete gireceklerine şahitlik etmekteler.
Şehidin bir anlamı olan yaşayan gören anlamındadır. Çünkü onlar Allah(c.c) katında canlılar ölü değillerdir.
Rahmet melekleri onların şahitleridirler. Ruhlarını Allah(c.c) için verdiklerini görüyorlar.
Sehidler ahirette insanlara şahitlik edeceklerinden dolayı böyle adlandırılmışlardır.
İmanına canını vererek şahitlik etmiştir.
Öldürülmesinin şahiti kanı olduğundan dolayı.
Ruhu cenneti görür şahit olur kıyametten önce bunun için şehit denmiştir.
Şahadetin Fazileti:
Şehadetin faziletin anlatan ayetler ve hadisleri zikretmekleyetineceğiz. Çünkü Kur’an’da vaat edilenlerin üzerine söylenecek birşey bulamıyoruz. Onun değerini
Şu ayetler en güzel şekilde açıklıyor: “Sakın Allah(c.c) yolundaöldürülenleri ölü sanmayınız, bilakis onlar diridirler ve Rabb’lerikatında rızıklandırılmaktadırlar. Allah(c.c)’ın keremiyle kendilerinesunduğu nimetlerden dolayı sevinç içindedirler. (3) “Öyleyse dünyahayatını ahiret karşılığında satanlar Allah(c.c) yolunda savaşsınlarkim Allah(c.c) yolunda öldürülür veya galip gelirse biz ona ileridebüyük bir ödül vereceğiz.” (4)
“Müslim’de geçen bir hadiste Rasulullaha Allah(c.c) katında diridirlerayeti sorulunca Rasulullah Şöyle cevap vermiştir: “Şehitlerin ruhuyeşil bir kuş gibi cennette asılı kandillerdedirler. Cennetteistedikleri gibi uçup gezerler daha sonra yine o kandillere dönerler.Allah(c.c) (cc) onlara canınız bir şey istiyor mu diye üç defa sorar.Onlarda ya Rabbi bizi eski cesetlerimize kavuştur da bir daha şehitolalım derler. Allah(c.c) onların başka bir isteklerinin olmadığıngörünce onları kendi hallerine bırakır.”
Buhari ve Müslim’de geçen bir hadiste şöyledir:
“ Enes b. Malik Rasulullah’ın şöyle dediğini rivayet etti. Cennetegiren daha sonra oradan dünyadaki bir şeyden dolayı dönmek isteyenşehitten başka hiç kimse yoktur. Şehit ise ister ki dünyaya dönsün de10 defa öldürülsün. Bunun da sebebi Allah(c.c)’ın ona yaptığı ikramıgördüğü içindir.”
Şahadetin Çeşitleri
Şehitlik üç kısımdır.
1) Kafirlerle savaşırken ölen bunun için dünyada şehitlere uygulanancenazelerinin yıkanmaması, cenaze namazlarının kılınmaması gibihükümler uygulanır.
2) Savaşta ölen ama ganimetten bir şey çalan veya Allah(c.c) içindeğilde herhangi bir dünyalık şey için savaşan bunlar için ise dünyadaki hükümler uygulanır ama ahirette şehit sevabı alamazlar.
3) Savaşta değil de hadislerde bildirelen şekilde ölenler bunlar içindünyada şehitlere uygulanan hükümler uygulanmaz ama ahirette şehitsevabı alırlar. Bunla hükmü şehit de denir. Bunlar Verem, karınhastalığından ölen, yıkıntı altında kalarak ölen, malı için ölen, canıiçin ölen, ırzı için ölen, boğularak ölen, yanarak ölen, doğum da ölen,yırtıcı hayvanlar tarafından öldürülen, dini için ölen, zulümle alınanbir hakkı için ölen, vücudundaki urdan dolayı ölen.
Bunların zikredildiği birkaç hadisi şöylece sıralayabiliriz.
“Cabir b. Atık Rasulullah (sav) şöyle buyurdu: Şehadet yedi çeşittir.Allah(c.c) yolundaki hariç. Karın hastalığından ölen, boğularak ölen,vücudunda meydana gelen urdan dolayı ölen, veremden ölen, yanarak ölen,yıkıntıl altında kalan, doğum esnasında ölen şehittir.” (6)
Ebu Davut’ta geçen bir hadiste Rasulullah (sav) şöyle buyurdu: “Kimmalı için öldürülürse şehittir. Kim ırzı için öldürülürse şehittir. Kimcanı için öldürülürse şehittir. Kim dini için öldürülürse şehittir.”
Şehitleri Yıkamanın Hükmü
Cumhur ulema şehidin yıkanmaması görüşündedirler. Bedaiu’s-Sanai,el-Mecmu’un-Nevevi, İbn Kudame Muğni’de şehidin yıkanmamasınızikretmişlerdir. Delil olarak Rasulullah’ın uhud şehitleriniyıkamamasını göstermişlerdir.
Sait bin Müseyyeb, Hasan el-Basri gibi alimler ise şehidin yıkanması görüşündedirler.
Ama şehit cünüp olarak şehit düşmüş ise Ebu Hanife, Hanbeliler veŞafiiler yıkanması gerekir demişlerdir. Malikiler ve Şafiilerinçoğunluğu ise yıkanmamaması görüşündedirler. Delil olarak Hanzala b.Amr’ı Rasulullah’ın yıkamamasını gösterirler.
Şehitler İçin Cenaze Namazı Kılınır Mı?
Öncelikle bu husustaki hadisleri aktaracağız. Daha sonra alimleringörüşlerini sonuç olarak da tercih edilen delili açıklamayaçalışacağız.
Sahihi Buhari’de Cabir (ra)’den gelen hadis şöyledir: “Rasulullah (sav)uhut şehitlerini kanları ile defin edilmelerini emretti. Onlar dayıkanmadan cenaze namazları kılınmaksızın defnedildiler.”
Buhari ve Müslim’de geçen bir başka hadis ise Rasulullah (sav) bir günuhut şehitlerinin namazlarını kıldırdı ve minbere çıktı” bir başkarivayette ise sekiz yıl sonra Rasulullah (sav) uhut’da şehit düşenlerinnamazlarını kıldırdı.”
Müstedrek de Hakim bu hususdaki bir hadisi şöyle zikretti. “Bir bedeviiman ettikten sonra Rasulullah’a geldi ve Hayber gazvesinde katıldı.Daha sonra da şehit düştü. Resulullah onu kefenledi ve cenaze namazınıkıldırdı…”
Bu husus da başka deliller farklı görüşleri destekleyen hadislervardır. Bunların hepsini zikretmek mümkün olmadığı için bu hadislerleyetineceğiz. Alimlerin görüşlerine gelince: Malikilerin, Şafiilerin veHanbelilerin çoğunluğuna göre şehitlerin cenaze namazları kılınmaz.Hanefiler ve Şafiilerin bazılarına göre ise şehidin cenaze namazıkılınır.
Hanefilerde kılmak ise vaciptir. Bu hususta tercih edilen görüş iseİbni Hazm’ın görüşüdür. İbn Hazm yukarıda zikredilen hadislerizikrettikten sonra şöyle diyor: “Şehidlerin cenaze namazlarını kılmakgüzel bir şeydir. Kılınmamasında da bir aykırılık yoktur. O dagüzeldir.”
Allah(c.c) bizleri de şehitler kervanına katsın. Amin.
Konu: Şehitler Hakkında Bazı Fıkhı Hükümler (Okunma sayısı 376 defa)
Ekim 05, 2008, 05:31:43 ÖS
