Vallaha bırakmaz Üye Ol

Reklam / Sponsor

Gönderen Konu: Tarihteki Kürt isyanları 1. Bölüm Osmanlı'ya İsyan  (Okunma sayısı 470 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı albayrak

  • ****************
  • İleti: 19561
  • Rep Puanı : 64626
  • Cinsiyet: Bay
  • ATATÜRK' ÜN ASKERİ
    • http://www.albayrakforum.com
Tarihteki Kürt isyanları 1. Bölüm Osmanlı'ya İsyan
« : Ağustos 10, 2007, 11:21:22 ÖS »



Türkiye Cumhuriyeti Devleti, artık Kürt sorunu diye bir sorunu tanıdığını Başbakanının ağzından açıklamıştır. Bu, Batı emperyalizmi ve onun güdümündeki Kürt ayrılıkçıları için önemli bir başarıdır.



Ulusal Kurtuluş Savaşımızın başlangıcındaki Kürt isyanlarından bugüne Ankara’ya Kürt sorununu tanıması için baskı yapılmaktadır. 1920 yılından 1938’e kadar gerçekleşen ondokuz Kürt isyanının ve 1978’den bugüne yaşanan PKK terörünün hedefi aynıdır: Türk Devletine bir Kürt sorunu kabul ettirip, Türkiye Cumhuriyeti topraklarının parçalanması.

Atatürk döneminde Kürt isyanları en sert şekilde bastırıldı. Sorun Kürt sorunu olarak değil, İngiliz ve Fransızların Türk Milleti ve devletini parçalamak için yaptığı kışkırtmalar ve aşiret düzeni olarak ele alındı.

1980 sonrası yaşanan PKK terörü de Kürt sorunu olarak ele alınmadı ve sorun askerî açıdan çözüldü. Ancak AB ve ABD’nin baskılarıyla zayıf düşen Türk Devleti artık terörden ayrı olarak bir Kürt sorunu tanımaktadır.

Mütareke döneminden bugüne kadar emperyalizmin Ortadoğu’da planı değişmemiştir: Bölgede ajan bir Kürt devleti kurdurarak Türk, Arap ve Fars uluslarını parçalamak. Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi Kürt isyanlarının ortak özelliği, yabancı devletlerin Türk Devletini zayıf düşürmek için bu isyanları desteklemesi ya da bizzat organize etmesidir. İkincisi, şehirleşememiş Kürt kitlelerin uluslaşma sürecine direnen aşiret şeyhleri ve beylerinin güdümüyle hareket etmeleridir.


A- Osmanlı Döneminde Kürt İsyanları


1800’lerden itibaren Osmanlı İmparatorluğu’nda 30 civarında Kürt ayaklanması olmuştur. Bunların tamamına yakını aşiret beylerinin devlet otoritesiyle egemenlik paylaşımı mücadelesinin sonucudur. Bu yüzden isyanların milli bir karakterinin olduğunu söyleyemeyiz. Ancak Batılı dinî ve siyasî misyonerlerin 1850’lerden itibaren Kürtlerin yaşadığı bölgelerde yaptığı faaliyetler sonucu, bu hareketlerde Kürtlük öğesinin de kullanılmaya başlandığını görüyoruz.

Osmanlı İmparatorluğu Kürtlere bir çeşit özerk beylikler verilmişti. Aşiret düzeni içinde yaşayan bu topluluklar dinsel yönden Sünnî, Şafiî ve Alevî olmak üzere üçe ayrılmışlardı. Osmanlı, Sünnî ve Şafiî Kürtlerle ilişkileri iyi tutmaya gayret etmiştir. II. Abdülhamit, bu Kürtlerden Hamidiye Alaylarını kurarak Ermenilere karşı kullanmıştır.

Bu alayları İstanbul’da açılan, beş yıllık hizmet veren “Aşiret Mektepleri” izlemiştir. II. Abdülhamit bu okullarda kendisine bağlı Kürt asker ve sivil bürokratları yetiştirmiştir. Buraya alınan çocukların tamamı aşiret reisi, bey ve ağaların çocuklarıydı. Buralarda yetişen çocuklar ileride Kürt isyanlarının başında yer alacaklardır.


Asıl konumuz Milli Mücadele ve Cumhuriyet dönemi ayaklanmaları olduğu için Osmanlı’daki Kürt ayaklanmalarının belli başlılarının yalnızca isimlerini anmakla yetineceğiz.

1. Babanzade Abdurrahman Paşa İsyanı (1806-1808, Süleymaniye)

2. Babanzade Ahmet Paşa İsyanı (1812, Süleymaniye)

3. Zaza Aşiretleri İsyanı (1818-1820, Dersim)

4. Revaduz Yezidi İsyanı (1830-1833, Hakkari ve çevresi)

5. Mir Muhammet İsyanı (1832-1833, Soran)

6. Kör Mehmet Paşa İsyanı (1830-1833, Erbil, Musul, Şirvan)

7. Garzan İsyanı (1839, Diyarbakır)

8. Bedirhan Bey İsyanı (1843-1847, Hakkari ve çevresi)

9. Yezdan İzzettin Şer İsyanı (1855, Bitlis)

10. Bedirhan Osman Paşa İsyanı (1877-1878, Cizre ve Midyat)

11. Şeyh Ubeydullah İsyanı (1880, Hakkari, Şemdinli)

12. Emin Ali Bedirhan İsyanı (1889, Erzincan)

13. Bedirhani Halil ve Ali Remo İsyanı (1912, Mardin)

14. Molla Selim ve Şeyh Şehabettin İsyanı (1913-1914, Bitlis)


Bedirhan ve Ubeydullah Aileleri


Bu isyanların niteliğini göstermek için Bedirhan Osman ve Şeyh Ubeydullah İsyanına değinelim. Her ikisi de Ruslarla yapılan ‘93 Harbinin kaybedilmesi sonucu bölgede egemenliği zayıflayan Osmanlı idaresine karşı yapıldı. Bedirhan Osman ve kardeşi Hüseyin Paşa, II. Mahmut döneminde dedeleri Bedirhan Bey’in kaybettiği yarı bağımsızlığı elde etmek istiyorlardı. Şeyh Ubeydullah ise Hakkari’den hareketle İran ve Osmanlı’yı tehdit edecek bir ayaklanma planlamıştı. İki yıl arayla çıkan bu isyanların ikisi de şeyh aileleri tarafından yönetiliyor, aynı bölgede çıkıyor ve birbirinden bağımsız hareket ediyorlardı.

Bugün Kürtçü yazarların saygıyla adlarını andıkları iki isyancı da başarısız olunca Osmanlı’ya sığınmışlardır. Osman ve Hüseyin Paşa affedilip İstanbul’a yerleşirken, Ubeydullah ise II. Abdülhamit’ten geçimini sağlayarak Mekke’ye sürülmüştür.


Her iki aile de Milli Mücadele yıllarında yeniden karşımıza çıkar. Sevr Antlaşmasını imzalayan kurulda yer alan ve 1918’de kurulan Kürt Teali Cemiyeti Başkanlığına getirilen Seyyid Abdülkadir, Şeyh Ubeydullah’ın büyük oğludur. Bu adam, 1925 yılında Şeyh Sait İsyanıyla ilgisinden dolayı idam edildi. Şeyhin diğer oğlu Abdullah ise, babasının öcünü almak için 1926 Haziran’ında Şemdinli Ayaklanmasını çıkaracaktır.

İngiltere’nin 1919 Haziranı’nda Kürt ayaklanması çıkarmak için görevlendirdiği Binbaşı Noel, bu iş için Bedirhaniler ailesini seçmişti. Bedirhani ailesinin lideri Bedirhan Paşa’nın oğlu Kürt Teali Cemiyeti Başkan Vekili Emin Ali Bey’dir. İngilizler ile Bedirhanilerin ilişkisi Fransız istihbaratının 1920’deki bir raporunda şu şekilde geçiyor:

“Botan aşiretinden Bedirhan ailesi İngiliz ajanları ile anlaşmış ve İngiliz mandasını kabul etmiştir.”

Mustafa Kemal Paşa da, Sivas Kongresi’nde bu işbirliğini açıklayarak gerekli tedbirleri aldıklarını açıklar. Mustafa Kemal, Binbaşı Noel, Ali Galip ve yanındakilerin tutuklanması emrini verince hepsi çareyi kaçmakta bulur.

Bir sonraki konu Türk'ler emperyalizmle savaşırken Kürt'ler ne yaptı ?

<!-- / message --><!-- sig -->
__________________
Konuyu Paylaş:
  facebook  twitter  google  google

Seo4Smf Tagleri: osmanlıya kürt tarihteki isyanları syan 
 

Benzer Konular

  Konu / Başlatan Yanıt Son İleti
6 Yanıt
507 Gösterim
Son İleti Şubat 02, 2009, 10:01:35 ÖÖ
Gönderen: klascocuk70
2 Yanıt
301 Gösterim
Son İleti Haziran 10, 2007, 04:41:20 ÖS
Gönderen: Fosil_Heart
7 Yanıt
495 Gösterim
Son İleti Ağustos 04, 2011, 01:07:26 ÖÖ
Gönderen: spezialist
1 Yanıt
488 Gösterim
Son İleti Ekim 30, 2009, 11:19:03 ÖÖ
Gönderen: motodur
3 Yanıt
301 Gösterim
Son İleti Mayıs 04, 2008, 12:43:53 ÖS
Gönderen: DiNoZoP
0 Yanıt
129 Gösterim
Son İleti Ekim 12, 2008, 04:15:08 ÖS
Gönderen: Yusuf_066
0 Yanıt
137 Gösterim
Son İleti Ekim 12, 2008, 04:15:26 ÖS
Gönderen: Yusuf_066
0 Yanıt
303 Gösterim
Son İleti Aralık 28, 2009, 10:58:08 ÖS
Gönderen: albayrak
0 Yanıt
170 Gösterim
Son İleti Kasım 29, 2010, 11:23:15 ÖS
Gönderen: ALbyRocK
0 Yanıt
33 Gösterim
Son İleti Eylül 08, 2011, 04:25:32 ÖS
Gönderen: dawnman_01