Gönderen Konu: Tarihteki Kürt isyanları 1. Bölüm Osmanlı'ya İsyan (Okunma sayısı 470 defa)

albayrak · « : Ağustos 10, 2007, 11:21:22 ÖS »

Türkiye Cumhuriyeti Devleti, artık Kürt sorunu diye bir sorunu tanıdığını Başbakanının ağzından açıklamıştır. Bu, Batı emperyalizmi ve onun güdümündeki Kürt ayrılıkçıları için önemli bir başarıdır.

Ulusal Kurtuluş Savaşımızın başlangıcındaki Kürt isyanlarından bugüne Ankara’ya Kürt sorununu tanıması için baskı yapılmaktadır. 1920 yılından 1938’e kadar gerçekleşen ondokuz Kürt isyanının ve 1978’den bugüne yaşanan PKK terörünün hedefi aynıdır: Türk Devletine bir Kürt sorunu kabul ettirip, Türkiye Cumhuriyeti topraklarının parçalanması.

Atatürk döneminde Kürt isyanları en sert şekilde bastırıldı. Sorun Kürt sorunu olarak değil, İngiliz ve Fransızların Türk Milleti ve devletini parçalamak için yaptığı kışkırtmalar ve aşiret düzeni olarak ele alındı.

1980 sonrası yaşanan PKK terörü de Kürt sorunu olarak ele alınmadı ve sorun askerî açıdan çözüldü. Ancak AB ve ABD’nin baskılarıyla zayıf düşen Türk Devleti artık terörden ayrı olarak bir Kürt sorunu tanımaktadır.

Mütareke döneminden bugüne kadar emperyalizmin Ortadoğu’da planı değişmemiştir: Bölgede ajan bir Kürt devleti kurdurarak Türk, Arap ve Fars uluslarını parçalamak. Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi Kürt isyanlarının ortak özelliği, yabancı devletlerin Türk Devletini zayıf düşürmek için bu isyanları desteklemesi ya da bizzat organize etmesidir. İkincisi, şehirleşememiş Kürt kitlelerin uluslaşma sürecine direnen aşiret şeyhleri ve beylerinin güdümüyle hareket etmeleridir.

A- Osmanlı Döneminde Kürt İsyanları

1800’lerden itibaren Osmanlı İmparatorluğu’nda 30 civarında Kürt ayaklanması olmuştur. Bunların tamamına yakını aşiret beylerinin devlet otoritesiyle egemenlik paylaşımı mücadelesinin sonucudur. Bu yüzden isyanların milli bir karakterinin olduğunu söyleyemeyiz. Ancak Batılı dinî ve siyasî misyonerlerin 1850’lerden itibaren Kürtlerin yaşadığı bölgelerde yaptığı faaliyetler sonucu, bu hareketlerde Kürtlük öğesinin de kullanılmaya başlandığını görüyoruz.

Osmanlı İmparatorluğu Kürtlere bir çeşit özerk beylikler verilmişti. Aşiret düzeni içinde yaşayan bu topluluklar dinsel yönden Sünnî, Şafiî ve Alevî olmak üzere üçe ayrılmışlardı. Osmanlı, Sünnî ve Şafiî Kürtlerle ilişkileri iyi tutmaya gayret etmiştir. II. Abdülhamit, bu Kürtlerden Hamidiye Alaylarını kurarak Ermenilere karşı kullanmıştır.

Bu alayları İstanbul’da açılan, beş yıllık hizmet veren “Aşiret Mektepleri” izlemiştir. II. Abdülhamit bu okullarda kendisine bağlı Kürt asker ve sivil bürokratları yetiştirmiştir. Buraya alınan çocukların tamamı aşiret reisi, bey ve ağaların çocuklarıydı. Buralarda yetişen çocuklar ileride Kürt isyanlarının başında yer alacaklardır.

Asıl konumuz Milli Mücadele ve Cumhuriyet dönemi ayaklanmaları olduğu için Osmanlı’daki Kürt ayaklanmalarının belli başlılarının yalnızca isimlerini anmakla yetineceğiz.

1. Babanzade Abdurrahman Paşa İsyanı (1806-1808, Süleymaniye)

2. Babanzade Ahmet Paşa İsyanı (1812, Süleymaniye)

3. Zaza Aşiretleri İsyanı (1818-1820, Dersim)

4. Revaduz Yezidi İsyanı (1830-1833, Hakkari ve çevresi)

5. Mir Muhammet İsyanı (1832-1833, Soran)

6. Kör Mehmet Paşa İsyanı (1830-1833, Erbil, Musul, Şirvan)

7. Garzan İsyanı (1839, Diyarbakır)

8. Bedirhan Bey İsyanı (1843-1847, Hakkari ve çevresi)

9. Yezdan İzzettin Şer İsyanı (1855, Bitlis)

10. Bedirhan Osman Paşa İsyanı (1877-1878, Cizre ve Midyat)

11. Şeyh Ubeydullah İsyanı (1880, Hakkari, Şemdinli)

12. Emin Ali Bedirhan İsyanı (1889, Erzincan)

13. Bedirhani Halil ve Ali Remo İsyanı (1912, Mardin)

14. Molla Selim ve Şeyh Şehabettin İsyanı (1913-1914, Bitlis)

Bedirhan ve Ubeydullah Aileleri

Bu isyanların niteliğini göstermek için Bedirhan Osman ve Şeyh Ubeydullah İsyanına değinelim. Her ikisi de Ruslarla yapılan ‘93 Harbinin kaybedilmesi sonucu bölgede egemenliği zayıflayan Osmanlı idaresine karşı yapıldı. Bedirhan Osman ve kardeşi Hüseyin Paşa, II. Mahmut döneminde dedeleri Bedirhan Bey’in kaybettiği yarı bağımsızlığı elde etmek istiyorlardı. Şeyh Ubeydullah ise Hakkari’den hareketle İran ve Osmanlı’yı tehdit edecek bir ayaklanma planlamıştı. İki yıl arayla çıkan bu isyanların ikisi de şeyh aileleri tarafından yönetiliyor, aynı bölgede çıkıyor ve birbirinden bağımsız hareket ediyorlardı.

Bugün Kürtçü yazarların saygıyla adlarını andıkları iki isyancı da başarısız olunca Osmanlı’ya sığınmışlardır. Osman ve Hüseyin Paşa affedilip İstanbul’a yerleşirken, Ubeydullah ise II. Abdülhamit’ten geçimini sağlayarak Mekke’ye sürülmüştür.

Her iki aile de Milli Mücadele yıllarında yeniden karşımıza çıkar. Sevr Antlaşmasını imzalayan kurulda yer alan ve 1918’de kurulan Kürt Teali Cemiyeti Başkanlığına getirilen Seyyid Abdülkadir, Şeyh Ubeydullah’ın büyük oğludur. Bu adam, 1925 yılında Şeyh Sait İsyanıyla ilgisinden dolayı idam edildi. Şeyhin diğer oğlu Abdullah ise, babasının öcünü almak için 1926 Haziran’ında Şemdinli Ayaklanmasını çıkaracaktır.

İngiltere’nin 1919 Haziranı’nda Kürt ayaklanması çıkarmak için görevlendirdiği Binbaşı Noel, bu iş için Bedirhaniler ailesini seçmişti. Bedirhani ailesinin lideri Bedirhan Paşa’nın oğlu Kürt Teali Cemiyeti Başkan Vekili Emin Ali Bey’dir. İngilizler ile Bedirhanilerin ilişkisi Fransız istihbaratının 1920’deki bir raporunda şu şekilde geçiyor:

“Botan aşiretinden Bedirhan ailesi İngiliz ajanları ile anlaşmış ve İngiliz mandasını kabul etmiştir.”

Mustafa Kemal Paşa da, Sivas Kongresi’nde bu işbirliğini açıklayarak gerekli tedbirleri aldıklarını açıklar. Mustafa Kemal, Binbaşı Noel, Ali Galip ve yanındakilerin tutuklanması emrini verince hepsi çareyi kaçmakta bulur.

Bir sonraki konu Türk'ler emperyalizmle savaşırken Kürt'ler ne yaptı ?

__________________

Konu / Başlatan	Yanıt	Son İleti
Albayrak Forumda En Beğendiğin Bölüm Ve En çok Olması İstediğiniz Bölüm Başlatan 0o0_ÇaRŞıBjK_0o0 ANKETLERİMİZ	6 Yanıt 507 Gösterim	Şubat 02, 2009, 10:01:35 ÖÖ Gönderen: klascocuk70
Osmanlı'ya 117 yıl haraç ödeyen ABD! Başlatan albayrak TÜRKLERİN TARİHİ	2 Yanıt 301 Gösterim	Haziran 10, 2007, 04:41:20 ÖS Gönderen: Fosil_Heart
Bu Avatar Arşivi HiçBiyerde YOK \| Bölüm Bölüm Başlatan albayrak ๑۩۞۩๑ Avatar Arşivi ...!!! ๑۩۞۩๑	7 Yanıt 495 Gösterim	Ağustos 04, 2011, 01:07:26 ÖÖ Gönderen: spezialist
Kürt Jerry Koomik Başlatan ThedanqeR Komik Videolar ve sesler	1 Yanıt 488 Gösterim	Ekim 30, 2009, 11:19:03 ÖÖ Gönderen: motodur
kürt İsyanlari Kronolojİsİ Başlatan albayrak Tarih	3 Yanıt 301 Gösterim	Mayıs 04, 2008, 12:43:53 ÖS Gönderen: DiNoZoP
Kürt gazetesinden PKK'ya öfke Başlatan Yusuf_066 YURTİÇİ HABERLER	0 Yanıt 129 Gösterim	Ekim 12, 2008, 04:15:08 ÖS Gönderen: Yusuf_066
Kürt gazetesinden PKK'ya öfke Başlatan Yusuf_066 YURTİÇİ HABERLER	0 Yanıt 137 Gösterim	Ekim 12, 2008, 04:15:26 ÖS Gönderen: Yusuf_066
18 Mart Çanakkale Zaferi Tarihteki ve Ulusal Yaşantımızdaki Yeri Başlatan albayrak Çanakkale Destanları	0 Yanıt 303 Gösterim	Aralık 28, 2009, 10:58:08 ÖS Gönderen: albayrak
Tarihteki ilk laptop Başlatan ALbyRocK Değişik Yaratıcılık	0 Yanıt 170 Gösterim	Kasım 29, 2010, 11:23:15 ÖS Gönderen: ALbyRocK
Denizde İsyan \| Crimson Tide \| 1995 \| BRRip \| TR Dublaj Başlatan dawnman_01 Türkçe ve Türkçe dublajlı filmler	0 Yanıt 33 Gösterim	Eylül 08, 2011, 04:25:32 ÖS Gönderen: dawnman_01

Gönderen Konu: Tarihteki Kürt isyanları 1. Bölüm Osmanlı'ya İsyan (Okunma sayısı 470 defa)

albayrak

Tarihteki Kürt isyanları 1. Bölüm Osmanlı'ya İsyan

Benzer Konular