Gönderen Konu: Yanardağlar Çeşitleri ve Oluşumu (Okunma sayısı 789 defa)

Fosil_Heart · « : Ekim 15, 2007, 06:38:01 ÖS »

       Yanardağlar

Yanardağlar, yeraltındaki ergimiş kayaların, kaya parçacıklarınınve gazların yerkabuğundaki açıklıklardan püskürdüğü oluşumlardır. Artarda olan püskürmeler sonucunda maddelerin üst üste yığılmasıyla ortayaçıkan yükseltiler de aynı biçimde adlandırılır. Yüzeye çıkan ergimişdurumdaki maddeler zamanla katılaşarak volkanik kayaları oluşturur.Depremler gibi yanardağların da çoğu levha sınırlarına yakın yerlerdebulunur. Öte yandan, nasıl ki levha sınırlarına uzak yerlerde zamanzaman deprem oluyorsa, bazı yanardağlar da levhaların iç bölümlerindebulunur.

         Magma

Magma, ergimiş durumdaki değişik mineraller ve bazı mineralkristallerden oluşan lapa benzeri, yoğun bir sıvıdır. Kıvamı, su ve buzkristalleri içeren yarı erimiş durumdaki kar gibidir. Magmada ayrıca suve sıvı haldeki gazlar bulunur. Bilim adamları, magmanın büyükçoğunluğunun astenosferde bulunmakla birlikte bir bölümünün de altmantonun bazı bölgelerinden geldiğini düşünüyorlar.

     Yanardağ püskürmeleri

Magmanın yerkabuğundan yükselerek yüzeye çıkmasına yanardağpüskürmesi adı verilir. Bir yanardağ, magmanın ilk kez yeryüzüneçıkmasıyla oluşur. Yanardağ bir kez oluştuktan sonra yeraltından magmageldiği sürece püskürmeler devam eder. İki püskürme arasında onlarca,yüzlerce hatta binlerce yıl geçebilir.

Astenosferdeki magma, ancak yeterince büyük bir ‘kabarcık’oluşturacak biçimde biriktiği zaman litosfere doğru yükselir. Magmanınyükselmesine yol açan süreç, bozuk bir musluktan suyun damlamasınabenzer. Bozuk bir muslukta su sürekli biçimde birikir fakat damlahalinde düşmesi ancak yeterli ağırlığa ulaşması ile gerçekleşir. Magmada yeraltında yeterli ölçüde biriktiğinde ve yoğunluğu çevresindekikaya kütlelerinden daha düşük olduğunda yukarı doğru çıkmaya başlar.Çoğu yanardağın altında magmanın biriktiği bir magma odası vardır.Püskürme sırasında yüzeye çıkan magma lav adını alır.

        Volkanik adalar

Bir yanardağ, deniz tabakasındaki bir yayılma sırtında,dalma-batma bölgesinde ya da sıcak noktada oluştuğunda, su yüzeyiniaşacak yüksekliğe erişmesi durumunda tepesi bir ada oluşturur.
Yanardağlar, deniz dibinde püskürdüklerinde, üzerlerindeki suyunbasıncı magmanın patlayarak çıkmasını engeller. Lavın soğuk suyla temasetmesiyle yüzeyi katılaşır ve bir kabuk oluşur. Ancak içi, uzun birsüre sıvı durumunu ve sıcaklığını korur. Lav, zamanla tümüylekatılaşarak yastık lavları adı verilen balona benzer kütleleroluşturur. Çok sayıda püskürme sonucunda oluşan katılaşmış yastık lavkatmanları, sualtı yanardağlarının yamaçlarını oluşturur. Bu tür biryanardağın yüksekliği denizin yüzeyine çok yaklaştığı zaman, subasıncının etkisi hemen tümüyle ortadan kalkar ve volkanik gazlarpatlamalarla açığa çıkar. Yine aynı biçimde, deniz dibindeki basıncınsuyun kaynamasını engellemesine karşılık, yüzeye yaklaştıkça basınçazaldığından, yanardağdan çıkan kızgın lavlar deniz suyunun kaynamasınave büyük buhar bulutlarının gökyüzüne yükselmesine neden olur.
Yanardağın üst bölümünün deniz yüzeyi üstünde kalacak yüksekliğeerişmesi durumunda volkanik bir ada oluşmaya başlar. Birbirini izleyenpüskürmeler sonucunda yanardağ ağzının çevresinde biriken lav ve külyığınları adanın giderek büyümesine yol açar.

Etkin, Uyuyan ve Sönmüş Yanardağlar

Yanardağbilimciler, yanardağları sınıflandırırken, en son ne zamanpüskürdüklerini ve tekrar püskürme olasılıkları bulunup bulunmadığınıgöz önünde bulundururlar. Etkin, uyuyan ve sönmüş ifadeleri çok uzunyıllar boyunca yanardağların tanımlanmasında kullanıldı. Ancakyanardağbilimciler, son yıllarda etkin ve sönmüş ifadelerininanlamlarını yeniden tanımladılar.

Son 10.000 yıl içerisinde patlamış olan yanardağlar Etkin;herhangi bir etkinlik göstermemesine karşılık günün birinde yenidenpüskürme olasılığı olan yanardağlar Uyuyan; son 10.000 yıl içerisindehiçbir etkinlik göstermemiş olan yanardağlar Sönmüş yanardağ olarakadlandırılmaktadır.

Konu / Başlatan	Yanıt	Son İleti
gül çeşitleri.... Başlatan albayrak Bahçe & Bitki Süslemeleri	1 Yanıt 614 Gösterim	Kasım 13, 2009, 06:18:04 ÖÖ Gönderen: spezialist
Sülün çeşitleri Mutlaka Bakin...... Başlatan albayrak HayvanLar aLemi	0 Yanıt 824 Gösterim	Kasım 09, 2006, 04:05:52 ÖS Gönderen: albayrak
kız çeşitleri:):) hangisini seçerdiniz..?? Başlatan SeaGirl Sohbet, Dedikodu	0 Yanıt 304 Gösterim	Ocak 27, 2007, 06:09:30 ÖS Gönderen: SeaGirl
Balık çeşitleri ve pişirme tavsiyeleri!!! Başlatan SeaGirl Yemek Tarifleri	3 Yanıt 451 Gösterim	Ocak 27, 2007, 07:09:07 ÖS Gönderen: Lamborghini
Gülme Çeşitleri Başlatan SwEeTy Komik Yazılar	2 Yanıt 245 Gösterim	Eylül 20, 2007, 04:14:24 ÖS Gönderen: parlak
TÜRKİYE ‘NİN YERŞEKİLLERİ VE OLUŞUMU Başlatan Fosil_Heart Coğrafya	0 Yanıt 526 Gösterim	Ekim 15, 2007, 04:37:59 ÖS Gönderen: Fosil_Heart
TÜrkİye’dekİ DaĞlarin Ve Ovalarin OluŞumu Başlatan Fosil_Heart Coğrafya	0 Yanıt 342 Gösterim	Ekim 15, 2007, 06:29:41 ÖS Gönderen: Fosil_Heart
Balık Yemleri ve Çeşitleri Süper Kaynak Başlatan Fosil_Heart « 1 2 » Akvaryum Dünyası	17 Yanıt 1745 Gösterim	Ekim 16, 2007, 09:04:19 ÖS Gönderen: Fosil_Heart
ANITKABİR'İN TARİHİ VE OLUŞUMU Başlatan target_teen CANIM TÜRKİYEM VE ATATÜRK	0 Yanıt 210 Gösterim	Aralık 06, 2007, 10:16:55 ÖS Gönderen: target_teen
oksijen oluşumu uzerine Başlatan Negentropy DİĞER KONULAR	0 Yanıt 242 Gösterim	Mayıs 05, 2009, 05:34:35 ÖÖ Gönderen: Negentropy

Gönderen Konu: Yanardağlar Çeşitleri ve Oluşumu (Okunma sayısı 789 defa)

Fosil_Heart

Yanardağlar Çeşitleri ve Oluşumu

Benzer Konular